اخبار داخلی فناوری اطلاعات بررسي سرعت اينترنت در کشورهاي همسايه: با دنده سنگين حرکت کنيد

تحليلگران عصر اطلاعات , يكشنبه 9 تير 1387

بررسي سرعت اينترنت در کشورهاي همسايه: با دنده سنگين حرکت کنيد

اولين کافي نت عراق به نام کافي نت زکريا چهار ماه پس از سرنگوني رژيم صدام در بغداد و توسط دو مهندس الکترونيک عراقي افتتاح شد.

احسان موحدیان- روز شنبه 28 ارديبشهت ماه 87، سليماني وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري فارس سخناني گفت که بهانه نگارش اين مطلب شد. وي که از کوتاهي برخي شرکت هاي اينترنتي در ارائه پهناي باند به مشتريان گلايه داشت تصريح کرد: در حال حاضر پهناي باند 128 كيلوبيت يا 56 كيلوبيت مشكل اينترنت كشور نيست، بلكه نحوه ارائه اين ميزان از سوي شركت هاي ارائه دهنده اينترنت بحث است.
وي گفت: پهناي باند 128 كيلوبيت اكنون براي بسياري از سازمان ها بدون مشتري است و اين ميزان را شركت ها حتي نمي توانند به مشتريان عرضه كنند. سليماني افزود: پهناي باند 56 كيلوبيت براي مصارف و كاربران اينترنتي خانگي و دانشگاه ها براي دانلود كتاب هاي 500 صفحه اي هم مناسب است. وي تاكيد كرد: در برخي مواقع پهناي باند ارائه شده از سوي برخي شركت ها حتي 2 كيلوبيت نيز نمي شود.
اين اظهارات واکنش هاي مختلفي را در ميان برخي مسوولان، روزنامه نگاران و فعالان دنياي مجازي برانگيخت. از جمله اين واکنش ها، مي توان به گفتگوي رمضانعلي صادق زاده، رئيس كميسيون مخابرات مجلس هفتم با روزنامه همشهري اشاره کرد: اگر هدف از واگذاري اينترنت اين باشد كه فقط تا 56 كيلوبيت سرعت داشته باشد كه ديگر نيازي به پيمانكاران و سرمايه گذاران نيست و در واقع در اين عرصه، سرمايه گذاري، توجيه اقتصادي خود را از دست مي دهد.
او افزود: اين سرعت براي استفاده كاربران خانگي، از نظر حجم شايد توجيه پذير باشد ولي از نظر سرعت نمي تواند كافي باشد و اين در حالي است كه اينترنت پرسرعت يا ADSL با قرارداد پيمانكاران عمدتاً براي مصارف خانگي بوده است.
رئيس كميسيون مخابرات مجلس هفتم، با بيان اين كه متأسفانه وزارت ارتباطات حتي در جايي كه مي توانسته اينترنت پر سرعت ارائه كند آن را محدود كرده اظهار داشت:مسوولان وزارت ICT با منفي بافي هايشان كاربران را محدود مي كنند. ما نبايد تعيين كنيم كه چه كسي، چقدر مصرف كند و در واقع نبايد به خاطر حواشي، اصل موضوع را فراموش كنيم.
محمد حسين محبي، رئيس سنديكاي توليدكنندگان فناوري اطلاعات هم در اين مورد چنين اظهارنظر کرد: من نمي دانم آقاي وزير با چه محاسباتي اين جملات را گفته و البته بستگي دارد كه وي ما را با چه كشوري مقايسه كرده است. تا وقتي كه تمام عوامل در انحصار مخابرات باشد ما به تعادل نمي رسيم و تمامي حرف ها در حد شعار باقي مي ماند.
محبي با بيان اين كه با توجه به گفته وزير كه مصارف خانگي و دانشگاه ها را يكي دانسته، ديگر احتياجي نيست كه كار تخصصي را از مصارف خانگي تفكيك كنيم، گفت: 56 كيلوبيت براي شركت هاي نسبتاً كوچك و مصارف خانگي شايد مناسب باشد، تازه به شرطي كه از تمام پهناي باند 56 كيلو بيتي بتوانند استفاده كنند، اما شكي نيست كه دانشگاه ها و شركت هاي تخصصي بايد پهناي باند بالايي داشته باشند تا جوابگوي نيازهايشان باشد.
مشکلات دسترسي به اينترنت ADSL در ايران

	" كيلوبيت براي شركت هاي نسبتاً كوچك و مصارف خانگي شايد مناسب باشد، تازه به شرطي كه از تمام پهناي باند 56 كيلو بيتي بتوانند استفاده كنند، اما شكي نيست كه دانشگاه ها و شركت هاي تخصصي بايد پهناي باند بالايي داشته باشند تا جوابگوي نيازهايشان باشد. ... "

اگر بخشي از حدودا 100هزار مشترک حقيقي و حقوقي اينترنت پرسرعت در ايران با استفاده از فناوري ADSL باشيد، حتما مي دانيد که استفاده از اين خدمات براي کاربران خانگي با حداکثر سرعت 128 کيلوبيت در ثانيه ممکن است. اين سرعت دو تا سه برابر بيشتر از سرعت اتصال تلفني يا dial-up است و تنها مزيت آن عدم اشغال خط تلفن است، وگرنه ثبات و هميشگي بودن دسترسي به اينترنت از طريق اين خطوط هم افسانه اي بيش نيست. هر حادثه کوچکي اعم از برخورد لنگر به کابل، ساييده شدن کابل هاي زيردريايي در اثر برخورد با هر مانع و موجود جاندار و غيرجاندار، برخي شيطنت ها از طرف سرويس دهنده هاي خارجي، بي توجهي و مشکلات فني تمام نشدني ISPها و وزارت مخابرات و مرکز مخابرات محل، کابل برگردان بي خبر، برخورد کلنگ کارگران شهرداري به خطوط تلفن و هزار و يک مشکل ديگر ممکن است دسترسي شما به اينترنت را مختل کند.
در کنار اين مسائل حاشيه اي، مخابرات به خاطر استفاده از شيوه اي موسوم به PCM (Pulse Code Modulation) براي توسعه ظرفيت تلفن ثابت کشور باعث شده که نه تنها استفاده از فناوري ADSL در بسياري از نقاط و به خصوص مناطق مرکزي شهرتهران غيرممکن شود، بلکه کاربران نتوانند حتي از طريق Dial up به راحتي به اينترنت متصل شوند.
اگرچه استفاده از اين شيوه توان پاسخگويي به نياز گفتگو از طريق تلفن و انتقال صدا را براي مشترکان فراهم مي کند، اما به دليل تقسيم ظرفيت يک کابل بين چند مشترک امکان استفاده و اشتراک اينترنت ADSL براي مشترکاني که خطوط تلفن آنها با اين شيوه فراهم شده، وجود نخواهد شد. همچنين اين خطوط در اتصال Dial up به شبکه هاي اينترنت نيز مشکلاتي را براي مشترکان ايجاد مي کنند و عموما سرعت اتصال مشترکان اين گونه خطوط پايين تر از 6/33 کيلو بيت در ثانيه است.
هزينه هاي دسترسي به اينترنت ADSL در ايران
با توجه به حق انتخاب هاي محدود براي کاربران ايراني تعرفه هاي دسترسي به اينترنت هم از طريق ISPهاي گوناگون تفاوت چنداني با يکديگر ندارد. هر چند توجه به برخي جزييات توسط تعدادي از ISPها هزينه هاي کاربران را تا حدي کاهش مي دهد.
تعدادي از شرکت ها بدون درنظر گرفتن محدوديت ترافيکي و زماني مبلغ ثابتي را بابت هر ماه اشتراک از مشترک دريافت مي کنند. اين رقم براي سرعت 128کيلوبيت در ثانيه در اکثر شرکت هاي ISP با احتساب آبونمان مخابرات و ماليات حدود 20 هزار تومان در ماه است.
تعداد ديگري از خدمات دهندگان اينترنت نيز محدوديت هاي حجمي براي کاربرانشان در نظر مي گيرند. به عنوان مثال به ازاي ترافيک 2 گيگابايت در ماه و همان سرعت 128 کيلوبيت در ثانيه مبلغي در حدود 14هزار تومان و به ازاي ترافيک 5 گيگابايت در ماه حدود 20هزار تومان از مشتريان گرفته مي شود. اين ارقام نيز با احتساب آبونمان مخابرات و ماليات درج شده است.
در کنار هزينه هاي اشتراک ماهيانه هزينه هايي نيز بابت خريد مودم ويژه ADSL (حدود 40 هزار تومان)، Splitter (وسيله کوچکي براي امکان پذير کردن تماس بدون نويز از طريق تلفن در زمان اتصال به اينترنت ADSL)، نصب و راه اندازي تجهيزات و... از مشترکان گرفته مي شود.
لازم به ذکر است که تعرفه دسترسي به خدمات مشابه در ديگر نقاط کشور به علت محدوديت زيرساخت ها و مشتريان کمتر، از اين هم گران تر بوده و در برخي موارد تا دو برابر افزايش مي يابد.
پس چنانچه مشاهده کرديد دسترسي به اينترنت پرسرعت براي يک شهروند عادي از طبقه متوسط ايران، در صورت عدم وجود مشکلات فني و سکونت در منطقه اي که چنين خدماتي در آن ارائه شود، باز هم مستلزم صرف هزينه و وقت قابل توجه است. اما وضعيت در کشورهاي همجوار و همسايه چگونه است؟
عراق
اين روزها هر کس نام عراق را مي شنود، اولين چيزي که در ذهنش تداعي مي شود، کشتار و جنگ و خونريزي است. اما در همين فضاي خشونت زده هم رقابت براي ارائه خدمات اينترنت پرسرعت در عراق به شدت ادامه دارد. اولين کافي نت عراق به نام کافي نت زکريا چهار ماه پس از سرنگوني رژيم صدام در بغداد و توسط دو مهندس الکترونيک عراقي افتتاح شد. در حالي که تمامي زيرساخت هاي ارتباطي و مخابراتي اين کشور نابود شده بود اين دو مهندس با استفاده از لينک هاي ماهواره اي اينمارست از کشور اردن و سرويسي موسوم به Regional BGAN سرويس دهي به مشتريان علاقمند را آغاز کردند.
سرعت دسترسي به اينترنت در اين کافي نت 144 کيلوبيت در ثانيه بود که

	" اگر بخشي از حدودا 100هزار مشترک حقيقي و حقوقي اينترنت پرسرعت در ايران با استفاده از فناوري ADSL باشيد، حتما مي دانيد که استفاده از اين خدمات براي کاربران خانگي با حداکثر سرعت 128 کيلوبيت در ثانيه ممکن است. ... "

چناچه مي بينيد از سرعت فعلي دسترسي به اينترنت خانگي در ايران اندکي بيشتر است. محاسبه هزينه ها نيز بر مبناي حجم ترافيک رد وبدل شده و نه مدت زمان استفاده از خدمات انجام مي شد. در حال حاضر بيش از 170 کافي نت در عراق وجود دارد و دسترسي به اينترنت بيشتر از اين طريق انجام مي شود. هزينه استفاده از خدمات اين کافي نت ها در هر ساعت حدود 800 تا هزار تومان است. دسترسي به خدمات DSL در اين کشور به علت ضعف زيرساخت هاي ارتباطي چندان متداول نيست و بيشتر از سرويس هاي بي سيم براي استفاده از اينترنت استفاده مي شود.
پاکستان در پاکستان دهها شرکت سرويس دهنده اينترنت در حال فعاليت هستند که البته کيفيت و تنوع خدمات آنها با يکديگر متفاوت است. اولين نکته جالب توجه در اين کشور آن است که حداقل سرعت خطوط DSL در اين کشور 512 کيلوبيت در ثانيه است و علاوه بر اين سرويس، سرويس هاي يک، دو و سه مگابيت در ثانيه نيز براي کاربران خانگي در دسترس هستند. از سوي ديگر بسياري از ISP هاي اين کشور بابت نصب مودم و ديگر تجهيزات فني پولي از مشتري دريافت نمي کنند يا اين کار را با هزينه بسيار پاييني انجام مي دهند. نکته جالب توجه ديگر، تفاوت قيمت بسيار ناچيز خدمات اينترنت پرسرعت خانگي DSL در اين کشور است. به گونه اي که هزينه يک ماه استفاده از اينترنت پرسرعت 512 مگابيت در ثانيه در اين کشور حدود 19 دلار يا تقريبا 18 هزار تومان است. همان طور که مشخص است اين مبلغ معادل دسترسي به اينترنت 128کيلوبيت در ثانيه در ايران است. بنابراين يک کاربر ايراني با پرداخت مبلغي به اندازه يک پاکستاني سرويسي با کيفيت يک چهارم دريافت مي کند.
لازم به ذکر است که قيمت خدمات يک، دو و سه مگابيت خانگي در اين کشور به ترتيب حدود 33، 65 و 80 دلار است.
افغانستان
افغانستان جنگ زده طي چند سال اخير و پس از سقوط طالبان موفق شده گام هاي بلندي را در جهت ارائه خدمات اينترنتي بردارد. با اين حال افغانستان در سطح منطقه، از پايين ترين امکانات دسترسي به اينترنت برخوردار است. اينترنت براي نخستين بار، در بهار سال 2001 وارد افغانستان شد. در آن زمان فقط ادارات خارجي و دفاتر مربوط به سازمان ملل متحد از امکانات اتصال به شبکه جهاني از راه ماهواره برخوردار بودند.
با توجه به نبود زيرساخت هاي مخابراتي کابلي در افغانستان براي دسترسي به وب در اين کشور عمدتا از ارتباطات بي سيم و ماهواره استفاده مي شود و بنا بر اعلام وزارت مقامات افغانستان با فعال شدن تلفن هاي ديجيتال وزارت مخابرات در كابل و دوازده ولايت ديگر، شبكه اينترنت در سراسر افغانستان گسترش مي يابد. هم اكنون خدمات تلفن هاي ديجيتال بي سيم تنها در 12 ولايت افغانستان محدود است و قرار است فعاليت اين دستگاه تا دو ماه ديگر، به يازده ولايت ديگر افغانستان گسترش يابد.
گفتني است اگرچه خدمات اينترنتي در حال حاضر به طور محدود از سوي چند شركت خصوصي در شهر كابل فراهم مي شود، ولي اكثريت نيازمندان بنابر گراني نرخ آن از دسترسي به اينترنت محرومند.
بيشتر مردم در اين کشور براي دسترسي به اينترنت از کافي نت ها يا به قول خودشان اينترنت کافه ها استفاده مي کنند. هزينه يک ساعت استفاده از خدمات اينترنت در اين کافه ها تنها يک دلار است.
هم اکنون بيش از ده شرکت خدمات اينترنتي (ISP) در افغانستان فعاليت مي کنند که بيشتر آنها از سوي افغان ها و با همکاري شرکت هاي خارجي اداره مي شوند.
اولين و مهم ترين ISP در اين کشور شرکت نداست که از شهريور گذشته ارائه خدمات بي سيم Wimax را نيز آغاز کرده است. اين شرکت در کنار سرويس هاي بي سيم خدمات اينترنت dial – up نيز ارائه مي کند. براي استفاده از اين خدمات بايد کارت هايي را خريداري کرد. ارزان ترين اين کارت ها دو دلار قيمت دارد که با استفاده از آن مي توان يک ساعت به اينترنت متصل شد. بنا بر ادعاي اين شرکت متوسط سرعت اتصال از طريق اين کارت ها 48کيلوبيت در ثانيه خواهد بود.
گفتني است که از طريق شبکه هاي بي سيم سرعت اتصال به اينترنت در اين کشور به 8مگابيت در ثانيه نيز مي رسد. البته هزينه استفاده از اين خدمات در افغانستان بسيار بالاست.

	" با توجه به حق انتخاب هاي محدود براي کاربران ايراني تعرفه هاي دسترسي به اينترنت هم از طريق ISPهاي گوناگون تفاوت چنداني با يکديگر ندارد. هر چند توجه به برخي جزييات توسط تعدادي از ISPها هزينه هاي کاربران را تا حدي کاهش مي دهد. ... "

در مجموع تعداد مشترکان ثابت خدمات اينترنتي ISP ها در افغنستان از چند هزار نفر فراتر نمي رود.
آذربايجان
جمهوري آذربايجان از جمله ديگر همسايگان ماست که علي رغم هزينه نسبتا بالاي دسترسي به خدمات اينترنت در آن نسبت به ايران، دامنه گسترده تري از خدمات را به علاقه مندان ارائه مي دهد. البته تعداد ISP هاي اين کشور از انگشتان دو دست فراتر نمي رود. سرعت خدمات DSL در اين کشور از 64 کيلوبيت در ثانيه تا 6 مگابيت در ثانيه در نوسان است که البته سرويس هاي 3 مگابيت در ثانيه به بالا در اين کشور نسبتا نوپا هستند.
هزينه دسترسي به سرويس 64 کيلوبيت در ثانيه در اين کشور (بدون محدوديت ترافيکي) از 30 تا 40 منات در نوسان است. گفتني است که هر منات جمهوري آذربايجان معادل با 1150 تومان است. با اين حساب قيمت سرويس 64 کيلوبيتي به پول ايران معادل با 34500 تومان است. اين رقم در مورد سرويس هاي 128، 256، 512 و يک مگابيت در ثانيه به ترتيب به طور متوسط به حدود 65، 140، 330 و 680 منات مي رسد. گفتني است که در اکثر موارد به اين ارقام مبالغي به عنوان ماليات اضافه شده و خريدار بايد هزينه خريد و نصب مودم و تجهيزات را نيز بپردازد. تعداد محدودي از ISPها هم هزينه نصب را دريافت نمي کنند.
ترکيه
ISP هاي کشور ترکيه از نظر تنوع، کيفيت و انواع خدماتي که به مشترکان خود ارائه مي دهند در سطح قابل قبولي هستند، هر چند استخراج اطلاعات از سايت هاي اينترنتي ISP هاي اين کشور به علت آنکه در اکثر آنها بخش انگليسي زبان وجود ندارد کار دشواري است. در اين کشور هزينه خدمات اينترنت پرسرعت در شرکت هاي مختلف با يکديگر تقريبا يکسان است. البته بسياري از ISP هاي ترکيه براي تشويق کاربران به اشتراک خدماتشان انواع هدايا، جوايز و تخفيف ها را براي آنان در نظر مي گيرند. يکي از نکات مهمي که در مورد خدمات اينترنت پرسرعت در اين کشور به چشم مي خورد آن است که در اين کشور سرعت سرويس هاي DSL از يک مگابيت در ثانيه آغاز مي شود و به حداکثر 4مگابيت در ثانيه ختم مي شود. اين سرويس ها نيز به سرويس هاي نامحدود و سرويس هاي داراي محدوديت ترافيکي تقسيم مي شوند که قيمت سرويس هاي يک مگابيتي بدون محدوديت در اکثر ISP ها 49 لير ترکيه (حدود 35هزار تومان) است. قيمت همين سرويس در صورت اعمال محدوديت ترافيکي 4 و 6 گيگابايتي به ترتيب به 29 و 39 لير (حدود 20 و 28 هزار تومان) کاهش مي يابد. براي مقايسه بد نيست بدانيد در تهران با پرداخت مبلغ 20 هزار تومان در بهترين حالت مي توانيد از اينترنت پرسرعت بدون محدوديت 128 کيلوبيتي استفاده کنيد.
آگاهي از قيمت بهره مندي از ديگر سرويس هاي اينترنت پرسرعت در اين کشور هم خالي از لطف نيست. هزينه سرويس هاي بدون محدوديت ترافيکي 2 و 4 مگابيتي در ترکيه حداکثر به 69 و 89 لير مي رسد که البته در صورت اعمال محدوديت هاي ترافيکي بين 10 تا 20 لير قابل کاهش است.
در مجموع مي توان گفت شهروندان ايراني در بهترين حالت به پرداخت رقمي معادل با شهروندان ترک خدمات اينترنت پرسرعتي با يک هشتم کيفيت دريافت مي کنند!
کويت کويت آخرين کشور همسايه است که قصد داريم کيفيت و نحوه ارائه خدمات DSL در آن را بررسي کنيم. در اين کشور نيز تعداد زيادي از ISP ها طيف گسترده اي از خدمات اينترنتي را عرضه مي کنند و کاربرد سرويس هاي بي سيم براي استفاده از اينترنت در اين کشور روز به روز در حال افزايش است. سرعت خدمات اينترنتي در اين کشور از 64 کيلوبيت در ثانيه تا حداکثر 8مگابيت در ثانيه در نوسان است. با توجه به آنکه قيمت خدمات ارائه شده توسط ISP هاي مختلف در کويت تفاوت چنداني با هم ندارد، جدول تعرفه سرويس هاي شرکت Fasttel Co را به عنوان نمونه با هم مرور مي کنيم. گفتني ست که قيمت ها به دينار کويت است و هر دينار کويت معادل 3400 تومان است. گفتني است هزينه استفاده ماهانه از اينترنت 8مگابيت در اين کشور 450 دينار است. اگر چه اين ارقام در تبديل به ريال ايراني تا حدي گران جلوه مي کنند، ولي اين هزينه ها در قياس با درآمد سالانه مردم کويت رقم زيادي به حساب نمي آيد.
مقايسه وضعيت اينترنت در کشور هاي همسايه که هيچ کدام از جهات مختلف اقتصادي، فرهنگي، آموزشي و اجتماعي مزيتي بر کشور ايران ندارند، گوياي حقايقي است که اميدواريم مديران و تصميم گيران مباحث کلان کشور در حوزه ICT به آنها توجه کافي داشته باشند.