اخبار داخلی فرهنگ و هنر مدت‌هاست كه سينماي خوبي نداريم

ایسنا , چهارشنبه 7 اسفند 1387

مدت‌هاست كه سينماي خوبي نداريم

فريبرز عرب‌نيا معتقد است: مدت‌هاست كه در ايران سينماي خوبي نداريم و تماشاگران ايراني، فيلم‌هاي ايراني را درحالي نيمه‌كاره رها مي‌كنند كه تماشاچي پرو‌پاقرص دي‌وي‌دي‌هاي خارجي هستند.

فريبرز عرب‌نيا معتقد است: مدت‌هاست كه در ايران سينماي خوبي نداريم و تماشاگران ايراني، فيلم‌هاي ايراني را درحالي نيمه‌كاره رها مي‌كنند كه تماشاچي پرو‌پاقرص دي‌وي‌دي‌هاي خارجي هستند.
فيلم سينمايي «طاووس‌هاي بي‌پر» نخستين تجربه‌ي سينمايي جواد مزد‌آبادي بعدازظهر روز گذشته (يكشنبه، چهارم اسفند‌ماه) در فرهنگسراي هنر (ارسباران) به‌نمايش درآمد و با حضور كارگردان، هنگامه قاضياني و فريبرز عرب‌نيا ـ بازيگران ـ و رضا درستكار ـ منتقد سينما و مجري جلسه ـ نقد ‌و بررسي شد.
در ابتداي جلسه‌ي نقد اين فيلم، رضا درستكار با اشاره به حضور رضا ميركريمي در سالن، بيان كرد: از زمان نمايش فيلم «به همين سادگي» انتقادهايي را نسبت به آن فيلم و بازي قاضياني داشته‌ام كه هيچ‌گاه فرصتي براي بيان آن‌ها پيش نيامد. امروز با توجه به حضور كارگردان و بازيگر اين فيلم، احساس مي‌كنم كه مي‌توان اين مسأله را بيان كرد.
در ادامه‌ي اين نشست، جواد مزد‌آبادي ـ كارگردان فيلم طاووس‌هاي بي‌پر ـ با اشاره به فعاليت‌هايش در سينماي كوتاه و مستند، اظهار داشت: سوژه‌ي اين فيلم برگرفته از دو فيلم كوتاه من بود و بخشي از فيلم براساس آن دو فيلم و بخشي ديگر براساس درامي كه سعيد نعمت‌الله نوشت، شكل گرفت.
وي نگاه‌هاي تنگ‌نظرانه را به زنان بيوه و برخي ماجراها و مسايل مربوط به آن‌ها، از مسايلي دانست كه او را به سمت ساخت اين فيلم سوق دادند و گفت: بخش عمده‌اي از اين فيلم در مزارع مي‌گذرد. هيچ‌يك از بازيگران آن، لهجه ندارند و اين مسأله نشان از آن دارد كه ما قصد داشتيم، به بيان روابط انسان‌ها در يك جامعه‌ي كلي و قابل تعميم بپردازيم.
مزد‌آبادي در بخش ديگري از اين نشست، در پاسخ به پرسش يكي از حاضران مبني بر تكرار دايم مسأله‌ي ازدواج در فيلم‌ها، بيان كرد: بايد در سينما و تلويزيون، گستردگي موضوع وجود داشته باشد؛ اما در عين حال، لازم است برخي مضامين هر چندوقت يك‌بار تكرار شوند تا در ذهن مسؤولان و جامعه نهادينه شوند. يكي از اين موارد، نوع نگاه به زنان بيوه است كه اين نگاه فقط در فيلم‌هاي «خون‌بس» و «كافه ترانزيت» مورد توجه قرار گرفته است؛ اما درنظر من، چنين توجهي به اين مسأله، كافي نيست و به همين دليل، من دست به ساخت «طاووس بي‌پر» زدم.
او هدف از ساخت اين فيلم را به چالش كشيدن برخي سنت‌ها و باورهاي نادرست جامعه دانست و اظهار كرد: در اين فيلم، ما به هيچ عنوان تلاش نكرديم كه درباره‌ي كسي حكم صادر كنيم. اين فيلم از لايه‌هاي مختلف بهره مي‌برد و داراي شخصيت‌هاي مختلفي است كه درباره‌ي هريك از آن‌ها مي‌توان ساعت‌ها صحبت كرد. من فكر مي‌كنم كه در سينماي ايران، عادت به وراجي كرده‌ايم و در بيش‌تر فيلم‌هاي ما، درباره‌ي هريك از شخصيت‌ها توضيح‌هاي فراواني داده مي‌شوند، حال آن‌كه ما در اين فيلم‌ فقط برشي از زندگي انسان‌ها را مي‌بينيم و قرار نيست، تمام زندگي آن‌ها را مد نظر قرار دهيم.
وي در ارتباط با فقر و سياه‌نمايي نيز گفت: البته هيچ كاري خالي از ايراد نخواهد بود، اما در ساخت اين فيلم به‌شدت تلاش كرده‌ايم كه از فقر و سياه‌نمايي فرار كنيم تا اگر زماني فيلم موفق به حضور در عرصه‌هاي جهاني شد، تصوير بدي از ايران ارايه نشود.
اين كارگردان در بخش ديگري از سخنان خود به جاي خالي هومن بهمنش ـ فيلم‌بردار فيلم ـ در جلسه اشاره كرد و او را از فيلم‌برداران خوبي دانست كه در آينده، نامش بيش‌تر شنيده خواهد شد.
فريبرز عرب‌نيا ـ بازيگر و بازيگردان اين فيلم ـ نيز در اين نشست در پاسخ به پرسشي كه درباره‌ي حضور كم‌رنگش در سال‌هاي اخير مطرح شد، به مشغول بودن در فيلم مختارنامه اشاره كرد.
وي در پاسخ به رضا درستكار كه معتقد بود، گاه نقش‌هاي عرب‌نيا بسيار پرقدرت و گاه كمي ضعيف‌اند، عنوان كرد: شايد به‌طور كلي بتوانم بگويم كه آنچه شما به آن اشاره كرديد، از دو منشأ ساطع مي‌شود؛ يكي از اين دو منشأ به علاقه‌ي شخصي من به تجربه‌هاي جديد بازمي‌گردد كه البته اين مورد مطلوب من است و در بسياري از مواقع نيز رسيدن به آن ميسر نمي‌شود، اما شخصا كار‌ كردن در پروژه‌هايي را كه در آن‌ها ممكن است، آنچه در ذهن ما شكل پيدا كرده است، فراتر رود، دوست دارم.
او ادامه داد: دليل دوم اين مسأله كه امر بسيار مهمي است، به وضعيت سينماي ما بازمي‌گردد. البته شخصا به هيچ عنوان اهل پاس دادن وظايف خود به سمت ديگران نيستم، اما معتقدم كه سينماي ما دو سه سال پيش، آخرين نفس‌هاي خود را كشيد و اكنون هم اگر سالي دو يا سه فيلم خوب مي‌بينيم، محصول تلاش افرادي است كه هنوز وانداده‌اند و قطعا در چنين شرايطي نمي‌توانيم حرفي از بستر بازيگري به ميان آوريم.
اين بازيگر سينما بيان كرد: همواره بازيگري در تمام دنيا برگرفته از دو عنصر مديريت فرهنگي و گيشه است و از نظر من، ما در هر دو عرصه ورشكسته شده‌ايم.
او در پاسخ به ديدگاهي كه تهيه‌كننده‌ها را عامل اين وضع دانسته بود، اظهار داشت: اگر بالاترين حد افتخار را در هر كشوري دنبال كنيد، مي‌بينيد كه تهيه‌كننده‌ها هميشه درپي آن هستند كه الگو‌هاي جواب‌داده را تجربه كنند و در اين ميان، هرچه كشور كم‌تر فرهنگي باشد، اين مسأله مذبوحانه‌تر خواهد بود.
عرب‌نيا افزود: اگر در سينماي هاليوود در طول سال، پنج فيلم خوب ديده مي‌شوند، نبايد فراموش كنيم كه در كنار آن‌ها، 500 فيلم بد و متوسط ساخته شده‌اند. در هر حال، وظيفه‌ي مسؤولان آن است كه امكان رشد را فراهم كنند؛ اما متأسفانه اين اتفاق نمي‌افتد و اكنون بر هر بخش از پيكره‌ي سينما كه دست بگذاريم، فرومي‌پاشد.
اين بازيگر سينماي ادامه داد: اكنون در سينما با رشد قارچ‌گونه‌ي فيلم‌هايي مواجهيم كه تماشاچي آن‌ها را نيمه‌كاره رها مي‌كند. متأسفانه اكنون مدت‌هاست كه ما سينماي خوبي نداريم و تماشاچيان ايراني مشتري پروپاقرص دي‌وي‌دي‌هاي خارجي شده‌اند. در چنين شرايطي، افرادي كه هنوز در اين سينما فعال‌اند و وانداده‌اند، جاي تقدير و تشكر فراوان دارند.
او هم‌چنين در پاسخ به مطلبي كه درباره‌ي نقش او به‌عنوان بازيگردان اين فيلم مطرح شده بود، گفت: بازيگردان شبيه فردي است كه در ساختمان‌سازي به‌عنوان مهندس ناظر، ايده‌ها را انتخاب و يك‌دست مي‌كند. پس بازيگرداني در مطلوب‌ترين شكل، آن است كه از ايده‌هاي بازيگران بهترين را انتخاب كند و اگر خود او هم مطلب و ايده‌اي دارد، آن را به‌صورت غيرتحميلي و به‌گونه‌اي ارايه كند كه بازيگر نيز موفق به كشف آن شود.
اين بازيگر در بخش ديگري از اين نشست، در پاسخ به فردي كه معتقد بود، شخصيت‌هاي اين فيلم كنش‌مند نبوده‌اند، خاطرنشان كرد: من نمي‌دانم كه چه كسي گفته است كه يك بازيگر و يك شخصيت بايد كنش‌مند باشد. طبق قواعد كلاسيك نيز چنين موردي نادرست نيست و بسياري از بازيگران فيلم‌هاي مطرح دنيا كنش‌مند نيستند.
به گزارش ايسنا، بخش ديگري از اين نشست به بحث ميان رضا درستكار و هنگامه قاضياني اختصاص يافت و اين مسأله به‌نوعي حال‌وهواي نشست را با چالش مواجه كرد.
هنگامه قاضياني كه در ابتداي نشست از سوي رضا درستكار مورد انتقاد قرار گرفته بود، در بخش نخست سخنان خود، بيان كرد: خوشحالم كه به‌واسطه‌ي حضور من در اين جمع، درستكار فرصتي يافت تا دلخوري‌هاي يك‌ساله‌اش را بيان كند.
او به موفقيت‌هاي فيلم «به همين سادگي» در عرصه‌ي جهاني اشاره كرد و گفت: شخصا اعتقادي به فيلم‌هايي كه هيچ‌گاه در ايران ديده نمي‌شوند، اما در كشورهاي مختلف مطرح مي‌شوند، ندارم؛ اما اين فيلم علاوه بر ايران، در كشور‌هاي ديگر نيز مورد توجه قرار گرفته است. درباره‌ي نقش‌آفريني‌ام در «طاووس بي‌پر» و صحبت درستكار مبني بر ضعيف بودن آن هم بايد بگويم كه من عاشق اين نقش بودم و حتا براي آن، 40 روز تمرين‌هاي تئاترم را تعطيل كردم. در نهايت هم درباره‌ي تمام صحنه‌ها، كار به‌گونه‌اي بود كه تا عرب‌نيا و كارگردان، آن صحنه را تأييد نمي‌كردند، به‌سراغ صحنه‌ي بعدي نمي‌رفتيم.
اين بازيگر در پاسخ به مطلبي كه نوع برخورد او را مهاجم‌گونه دانسته بود، اظهار كرد: به هيچ عنوان مهاجم نيستم و فقط صراحت دارم. در اين روزها، صراحت داشتن و بيان صريح‌گونه به‌نوعي ممنوع شده است و همه‌ي ما محافظه‌كار شده‌ايم؛ اما من صادقانه پاسخ مي‌دهم.
وي در بخش ديگري از سخنان خود به حضورش در عرصه‌ي تئاتر اشاره كرد و افزود: در مدت هشت سالي كه در ايران فعال هستم، در 12 تئاتر حضور داشته‌ام؛ اما متأسفانه از اين ميان، فقط چهار نمايش به اجراي عمومي درآمدند.
در پايان اين نشست كه از اين بحث در امان نبود، فريبرز عرب‌نيا در قالب آخرين سخنان خود، اظهار كرد: شايد تنها و قشنگ‌ترين وجه زندگي ما به‌شكل بالقوه‌ي آن باشد كه بتوانيم جايي از حيات را تصور كنيم كه در آن، همه حرف‌ خود را مي‌زنند؛ اما هيچ‌كسي حرف خود را حرف برتر نمي‌داند. به هر حال، اميدوارم كه عاقبت همه‌ي ما به خير شود.
جواد مزد‌آبادي ـ كارگردان فيلم ـ نيز گفت: اگر امروز در اين جمع حضور دارم، به آن دليل است كه مايل هستم، نقاط ضعفم را بدانم و اگر اعتقاد داشتم كه فيلم من به‌طور مطلق خوب است، هيچ‌گاه در اين مراسم حاضر نمي‌شدم.
رضا درستكار نيز در پايان اضافه كرد: از نظر من، اين نشست بسيار خوب و پويا بود. من هم اگر در اين نشست انتقادي كردم، به آن دليل است كه مزد‌آبادي را بسيار دوست دارم و مي‌خواهم سبب رشد او شوم.