 تازه ترين مطالعات صورت گرفته در ايران نشان مي دهد اگرچه سه عامل انسان،راه و وسيله نقليه در بروز حوادث رانندگي نقش دارند اما در اين ميان، خودروهايي نظير وانت و كاميون بنز به دليل ساختار ويژه خود، سهم بيشتري در مرگ سالانه بيش از 30 هزار قرباني تصادفات جاده اي در كشور دارند.
ظرف چند سال گذشته در ايران 97 درصد عوامل بروز تصادفات را عامل انساني تشکيل داده و دو عامل "وسيله نقليه و راه" در آن کمتر ديده شده است. اين در حالي است که رعايت مسايل ايمني در خودروها از وقوع بسياري از حوادث پيشگيري مي کند.
برخي کارشناسان راهنمايي و رانندگي مي گويند:فقدان قوانين سخت گيرانه، نبودنظارت جدي و آگاهي مصرف کننده و نبود بازار رقابت جدي ميان توليدکنندگان داخلي، دلايل بي توجهي به موضوع امنيت و استاندارد خودرو در ايران است.
فهرست سال 2008 "خودروهاي ايمن" که توسط "انستيتوي بين المللي صنعت بيمه" تهيه شده نيز نشان مي دهد "امنيت خودرو" به عنوان اولويت اول کمپاني هاي معتبر توليدکننده خودرو در سال 2008 بوده است.
براساس آمار منتشر شده توسط "انستيتوي بين المللي صنعت بيمه"، در مجموع 34 خودرو به عنوان ايمن ترين خودروهاي سال 2008 انتخاب و معرفي شده اند. در حالي که اين تعداد در سال 2007، فقط 13 خودرو بوده است.
تحقيقات بين المللي نشان مي دهد در صورت مجهز شدن تمام خودروها به سيستم هاي ايمني سالانه از بيش از صدها هزار مورد تصادف مرگ آور جلوگيري خواهد شد.
براين اساس توليدکنندگان خودرو در دنيا به دو مبحث شکل ظاهري و ايمني خودرو اهميت بسيار داده و تنها به لحاظ داشتن اين دو فاکتور مهم قادر خواهند بود بازار و مشتري را از آن خود کنند.
همچنين اين پارامترها تاثير بسزايي در قيمت خودروهاي توليدي داشته و زماني که در اروپا و آمريکا اعلام ميشود خودرويي در سطح پايين استاندارد است، به شدت از ميزان فروش آن کاسته ميشود. اين اطلاعات در کشور به ندرت ارائه ميشود.
با اينکه موسسه استاندارد و تحقيقات صنعتي ايران رعايت 51 استاندارد خودرو را اجباري کرده است، اما هنوز وضعيت ايمني خودروهاي داخلي جاي سوال بسياري دارد.
30 هزار قرباني
طي سالهاي گذشته، بطور ميانگين سالانه 30هزار نفر در ايران بر اثر تصادفات جادهاي جان باختند که به عقيده کارشناسان خودروهاي بي کيفيت نيز در اين آمار نقش بازي مي کنند.
در اين بين برخي از خودروهاي ساخت داخل مانند نيسان وانت و کاميون بنز نسبت به تعدادشان سهم بيشتري در تصادفات دارند.
بر اساس آمار راهنمايي و رانندگي ، در 11 ماهه اخير 51/5 درصد عوامل شکل گيري حوادث مربوط به سواري و وانت ،24 درصد موتور سيکلت و 13 درصد نيز مربوط به کاميونهاي بنز بوده است .
رييس مرکزفرماندهي وکنترل پليس راهنمايي و رانندگي ناجا در اين باره علت 26 درصد از تصادفات جاده هاي ايران را عدم توجه به جلو، 21/5 درصد را انحراف به چپ، 20 درصد را نيز تخطي از سرعت مجاز و 13 درصد را عدم رعايت حق تقدم دانسته و مي گويد: تمامياين مسائل انساني هستند اما راه و وسيله در آن لحاظ نشده اند در صورتي که کارشناسان بيمه مي توانند با تعامل با شرکت هاي خودروساز نسبت به رفع نقيصه هاي موجود درخودروها اقدام کنند .
به گفته سيد محسن بهرستي ، تعداد خودورها در کشور آلمان چندين برابر ايران و درنتيجه تصادفات آنها نيز بيشتر است اما تعداد فوتي هاي ناشي از تصادفات آنها به اندازه فوتي هاي ناشي از تصادفات موتورسيکلت هاي ايران نيست.
بهرستي سهم خودروهاي وانت را در تصادفات 24 درصد اعلام کرده و تاکيد مي کند: بر اثر تصادفاتي که وانت ها در آن نقش داشته اند پنج هزار نفر جان خود را از دست داده اند که عموما نيز در محورهاي روستايي بوده است .
وي افزود: وانت ها 12 درصد از خودروهاي کشور را شامل مي شوند در صورتيکه در 44 درصد فوتي هاي ناشي از تصادفات دخيل هستند.
رييس مرکز کنترل ترافيک پليس همچنين سهم کاميونها در تلفات ناشي از تصادفات را نيز زياد دانست و گفت: چند مدل کاميون وجود دارد که ارتفاع آنها از سطح زمين به بيش از80سانتيمتر مي رسند و درزمان تصادفات روي خودروهاي سواري مي رود .
وي افزود : اين خودرو 48 درصد از کل کاميونهاي کشور را شامل مي شود اما باعث فوت 39 درصد متوفيان ناشي از تصادفات در کشور مي شود .
بهرستي با تاکيد بر اينکه هميشه تقصير در تصادف از سوي اين خودروها نيست ،گفت: اين خودرو به دليل فيزيک موجود موجب کشته شدن خودورهاي روبرويي مي شود .
وي ساختن سپر در خودروها را يک علم دانست و افزود: سپر اين نوع کاميونها از جنس تير آهن بوده و در زمان تصادف نمي تواند نقش ضربه گيري را ايفا کند.
رييس مرکز کنترل ترافيک پليس با اشاره به اينکه تکنولوژي اين کاميون مربوط به 40 سال پيش است گفت: اين کاميون در زمان ساخت استاندارد بوده اما بايد بررسي مجددي صورت گيرد.
وي دور لاستيک برخي کاميونها را 25 سانتيمتر اعلام کرد و گفت :اين ميزان از حد استاندارد بالاتر بوده و در ساير کشورها استفاده نمي شود.
بهرستي همچنين گفت: برخي وانت ها که سالها است در ايران ساخته مي شود ،درزمان تحويل از کشور سازنده با گيربکس قدرتي و با هدف حمل بار خريداري شده است .
وي افزود : در حال حاضر اگرچه اين وانت ها دو درصد از خودروهاي کشور را تشکيل مي دهند اما در 7/5 درصد از تصادفات کشور دخيل هستند.
بهرستي گفت : کارشناسان استاندارد با توجه به آمار تصادفات در اين نوع وانت ها، در حال بررسي علل آن هستند.
وي با تاکيد بر اينکه وظيفه پليس تنها دادن هشدار دراين زمينه ها است و نه دخالت در امور فني اما درعين حال تاکيد کرد: لازم است به سمت ايمن سازي برويم.
عليرضا ارشادي | 
وانتها و كاميون بنز، مهمترين قاتلان
