|
|
|
|
جام جم آنلاين , چهارشنبه 30 ارديبهشت 1388 |
|
ارابه مرگ در جادهها ميراند
|
| | | |
 | بيماريها و عوامل مسبب مرگ هر چه فراوانتر و هر چه در سنين پايينتر موجب مرگ شوند، عمر بيشتري را به هدر ميدهند و اهميت بيشتري در برنامههاي ارتقاي سلامت مييابند... |  علي اخوان بهبهاني _ برخورد يك دستگاه اتوبوس با يك خودروي پرايد در ... 8 كشته و 21 مجروح بر جاي گذاشت. نظير اين خبر را بارها و بارها در مطبوعات كشور مشاهده كردهايد. تقريبا هر روز اخبار تصادفات منجر به فوت در تيتر مطبوعات ديده ميشود.
طي 30 سال گذشته 800 هزار نفر بر اثر حوادث جادهاي در كشور جان خود را از دست دادند. علاوه بر مرگ اين تعداد، در اين مدت حدود 9 ميليون نفر در حوادث رانندگي مجروح و بيش از 430 هزار راننده متخلف نيز روانه زندان شدهاند.
حوادث حجم وسيعي از مرگ، ناتواني و هزينههاي مستقيم و غيرمستقيم را به جوامع تحميل ميكند. در ايران هر سال 300 هزار نفر (يعني روزانه 800 تا 850) بر اثر عوامل مختلف فوت ميكنند كه پس از بيماريهاي قلبي عروقي دومين علت مرگ و مير حوادث است كه حدود (18درصد) كل مرگ و ميرها را به خود اختصاص ميدهد.
روزانه 102 نفر بر اثر حوادث از بين ميروند و از اين تعداد 60 نفر مربوط به حوادث ترافيكي است، يعني به طور متوسط هر 24 دقيقه يك مرگ به علت حوادث ترافيكي اتفاق ميافتد. در ايران هر ساله حدود 5/3 تا 4ميليون سال عمر به دليل مرگ زودهنگام از دست ميرود كه 7/2درصد از آن مربوط به حوادث است.
سالهاي عمر از دست رفته
بيماريها و عوامل مسبب مرگ هر چه فراوانتر و هر چه در سنين پايينتر موجب مرگ شوند، عمر بيشتري را به هدر ميدهند و اهميت بيشتري در برنامههاي ارتقاي سلامت مييابند و در اين ميان سالهاي از دست رفته عمر به علت تصادفات در مرتبه اول قرار دارد.
براساس آمار موجود 71درصد كشته شدههاي ناشي از تصادف را مردان و 28درصد آنان را زنان تشكيل ميدهند. 11درصد از اين افراد زير 10 سال هستند و حدود 30درصد بين 30 تا 49 سال بوده و 6/5درصد نيز بالاي 50 سال داشتهاند.
بر اين اساس، متوسط سن متوفيان بر اثر تصادف در ايران 8/35سال است، يعني بهترين سالهاي عمر اشخاص. از طرفي خسارت اقتصادي ناشي از حوادث بسادگي جبرانپذير نيست، چراكه بيش از 10 برابر مرگها، بيماران بستري شده و به دنبال آن معلوليت، از كار افتادگي، سرباري و عوارض روحي و رواني وجود دارد. گزارشها حاكي از آن است كه خسارتهاي ناشي از تصادفات رانندگي در كشور سالانه 7 هزار ميليارد ريال است. همچنين شركتهاي بيمه سالانه 310 ميليارد تومان در قبال خسارات ناشي از حوادث و سوانح رانندگي پرداخت ميكنند كه 55ميليارد تومان خسارت مالي و 255 ميليارد تومان نيز بابت خسارات جاني بوده است. اگر آسيبها و خسارات مادي وارد شده بر جامعه و خانوادهها اعم از متوفي، مصدوم و زنداني را نيز اضافه كنيم ارقام بسيار بالاتر از اين خواهد بود و اينها جداي از آشفتگيهاي رواني، آسيبهاي اجتماعي و معضلاتي است كه اين پديده بر جامعه تحميل ميكند.
سال 87 در يك نگاه
در سال 87 در مجموع 136 هزار و 305 فقره تصادف در جادههاي كشور رخ داد. 3درصد از اين ميزان تصادفات منجر به فوت و 19درصد نيز منجر به جرح شد.
59درصد از اين ميزان مربوط به سواري و وانت، 23درصد موتورسيكلت، 15درصد كاميون و 3درصد مربوط به ناوگان مسافربر عمومي بوده است.
براساس آمار سازمان پزشكي قانوني كشور، در سال گذشته 23 هزار و 362 نفر از هموطنان در تصادفات رانندگي كشته شدند كه اين رقم نسبت به سال 1386 حدود 9/1درصد افزايش يافته است.
بالاترين رقم كشتههاي ناشي از تصادف به ترتيب به استانهاي تهران با 2 هزار و 446 نفر، فارس يك هزار و 849 نفر و خراسان رضوي يك هزار و 797 نفر مربوط ميشود. همچنين اين بررسيها نشان ميدهد بيشترين افزايش مرگ و مير ناشي از تصادفات در سال 1387 نسبت به سال 1386 مربوط به استانهاي زنجان با 7/19درصد، اردبيل 9/18درصد و سيستان و بلوچستان با 9/17درصد و بيشترين كاهش به ترتيب مربوط به استانهاي لرستان با 1/16درصد، يزد 8/10درصد و بوشهر با 5/8درصد بوده است.
محل وقوع 8/59درصد تصادفات منجر به مرگ در جادههاي برونشهري، 9/30درصد در جادههاي درونشهري، 6/8درصد در جادههاي روستايي و محل تصادف 7/0درصد افراد نامعلوم بوده است.
در 6 ماهه اول سال گذشته 13 هزار و 68 نفر در تصادفات رانندگي كشته شدند كه اين رقم نسبت به نيمه اول سال86، 8/3درصد كاهش يافته است، اما در نيمه دوم سال گذشته 10 هزار و 294 نفر در تصادفات رانندگي كشته شدند كه اين رقم نسبت به نيمه دوم سال 1386، 3/10درصد افزايش نشان ميدهد.
بد نيست بدانيد از 25 اسفند سال 87 تا 15 فروردين امسال يك هزار و 367 تن بر اثر تصادفات رانندگي كشته شدهاند كه اين آمار كاهش 9/10درصدي را نسبت به مدت مشابه سال گذشته نشان ميدهد؛ اما با توجه به اين كه سال گذشته سال كبيسه بوده، با در نظر گرفتن يك روز اضافي، ميزان كاهش تلفات جادهاي در ايام نوروز به 1/15درصد خواهد رسيد. تعداد مصدومان تصادفات در اين مدت را 272 هزار و 877 تن بوده است كه اين آمار نسبت به سال 86، 2/11درصد افزايش داشته است.
هر 25 دقيقه يك نفر
براساس آمار كميته اصلاح رفتار راهنمايي و رانندگي، هر 25 دقيقه يك نفر در جادههاي كشور بر اثر تصادفات جان خود را از دست ميدهد. دكتر مجيد ابهري در گفتگويي با بيان اين مطلب گفت: در بين آمارهاي مختلف در زمينه تلفات انساني هيچ آماري وحشتناكتر از ارقام تصادفات رانندگي نيست كه مجموع ضايعات انساني آن در سال بيش از هر يك از بلاياي طبيعي است.
بهبود آمارها
در آمارهاي بينالمللي در جهان كشتههاي تصادفات براساس كيلومتر سفر، جمعيت و سرانه مالكيت خودروها محاسبه ميشود. اگر بخواهيم بر اين اساس نگاهي به كشور خود داشته باشيم بايد بگوييم در سال 1387 شمار خودروها در كشور به 10 ميليون و 400 هزار و موتورسيكلتها به حدود 7 ميليون دستگاه رسيد. تعداد كشتههاي تصادفات به ازاي هر 10 هزار وسيله نقليه شامل خودرو و موتورسيكلت، در سال 1387 حدود 11 نفر بوده است كه اين رقم نسبت به سال 86 حدود 22درصد و نسبت به سال 85 نيز 44درصد كاهش نشان ميدهد.
شمار كشتههاي تصادفات به ازاي هر 100 هزار نفر جمعيت كشور در جادهها طي سال 85، 27 نفر و در سال86 حدود 22 نفر بوده است. اين رقم در سال 1387 به حدود 18 نفر كاهش يافته است. شاخص شمار كشتههاي تصادفات به ازاي هر 100 تصادف فوتي در جادههاي كشور در سال 1387 حدود 340 نفر در هر 100 تصادف بوده است. اين رقم در مقايسه با سال گذشته 17درصد و نسبت به سال 85 حدود 36درصد كاهش يافت.
قانون در محاق
براساس ماده 85 قانون برنامه چهارم توسعه قرار بود وزارت بهداشت، 6 ماه پس از تصويب اين قانون لايحه پيشگيري و كنترل عوامل خطرزاي محيطي كه شامل انواع حوادث ميشود را تنظيم و با تاييد دولت براي تصويب به مجلس تقديم كند، اما متاسفانه اكنون كه دولت در آستانه تدوين برنامه پنجم توسعه قرار دارد هنوز اين لايحه تدوين نشده است. اين موضوع در شرايطي مطرح شد كه كميسيون بهداشت و درمان مجلس چندين مورد با وزير بهداشت در اين خصوص صحبت كرد. به صورت موردي، تذكراتي كتبي داده شد و حتي يك بار نيز بيش از 170 نماينده مجلس در نامهاي به رئيسجمهور خواستار آوردن اين لايحه شدند.
دكتر اميدوار رضايي، عضو كميسيون بهداشت و درمان مجلس درخصوص حوادث جادهاي ميگويد: درخصوص حوادث ترافيكي نيز در حالي كه تعداد خودروهاي ما به اندازه كشور سوئد است در كشور سوئد سالانه 25 نفر بر اثر حوادث ترافيكي ميميرند و در كشور ما در حدود 30 هزار نفر يعني بيش از هزار برابر.
رضايي ميافزايد: ماده 85 قانون برنامه چهارم توسعه دولت را موظف كرده است براي كاهش مرگ و ميرهاي جادهاي، لايحهاي بياورد تا براساس آن 50درصد تلفات جادهاي تا آخر اجراي اين برنامه كاهش يابد، تا الان حدود يك سال و 2 ماه از مهلت ارائه اين لايحه گذشته است، بارها هم تذكر دادهايم، ولي هنوز اين لايحه به مجلس نيامده است، دولت بايد هر چه زودتر اين لايحه را به مجلس بياورد و منابع مالي اجراي آن را نيز تعيين كند؛ زيرا به هر حال اصلاح اين مساله نيازمند صرف بودجه است كه بايد منابع آن از سوي دولت مشخص شود و البته مجلس هم آماده همكاري است. رضايي تاكيد ميكند: در زمان حاضر 300 نقطه حادثهخيز ثبت شده در كشور داريم كه تا پايان برنامه چهارم بايد نصف شود، وزارت بهداشت نيز بايد شبكه اورژانس پيش بيمارستاني و بيمارستاني خود را طي اين مدت توسعه دهد.
شاخصهاي ماده 85
اگر نگاهي به اهداف كمي برنامه چهارم توسعه بيندازيم، ميبينيم كه براساس آن دولت درخصوص ماده85 بايد بتواند به شاخصهاي كيفي زير دست پيدا كند.
1- كاهش 50درصدي مرگ و مير ناشي از حوادث حمل و نقل نسبت به سال اول تا پايان برنامه.
2- كاهش بروز حوادث حمل و نقل، از طريق شناسايي نقاط و محورهاي حادثهخيز جادهها و راههاي مواصلاتي و كاهش نقاط مذكور به ميزان 50درصد تا پايان برنامه چهارم.
3- افزايش ايمني وسايط نقليه موتوري و اعمال استانداردهاي مهندسي انساني و ايمني لازم به منظور كاهش 50درصدي مرگ و مير ناشي از حوادث حمل و نقل.
4- كاهش ميزان آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ.
5- كاهش مخاطرات تهديدكننده سلامت در محيط كار و زندگي، آلايندههاي هوا، آب، خاك، محصولات كشاورزي و دامي به ميزان 10درصد سال اول برنامه.
6- كاهش زمان رسيدن به صحنه فوريت و حادثه در 80درصد ماموريتها تا پايان برنامه با استانداردهاي 10دقيقه در شهرهاي بزرگ، 8 دقيقه در شهرهاي كوچك، 15 دقيقه در جادههاي اصلي و 20 دقيقه در جادههاي فرعي براي اعزام به مناسبترين مركز ارائهدهنده خدمت بستري با توجه به اولويت نيازهاي باليني بيمار.
دستاوردهاي قابل قبول
طبق آمارهاي اعلام شده از سوي مركز حوادث و فوريتهاي پزشكي وزارت بهداشت يا اورژانس كشور براي ارائه خدمات مناسبتر به حادثه ديدگان طي سال گذشته با افزايش 2 برابري تعداد پايگاهها، تعداد پايگاههاي خود را از 704 پايگاه به 1300 پايگاه افزايش داد و امسال نيز 242 پايگاه ديگر به اين مجموعه اضافه ميشود و از اين نظر از الزامات برنامه چهارم توسعه كشور كه بايد تا آخر برنامه به 1980 پايگاه برسد جلوتر است.
براساس آماركميته اصلاح رفتار راهنمايي و رانندگي هر 25 دقيقه يك نفر در جادههاي كشور بر اثر تصادفات جان خود را از دست ميدهدبراساس اين گزارش در زمان حاضر در جادههاي اصلي تقريبا به ازاي هر 40 كيلومتر يك پايگاه اورژانس وجود دارد و در استانهايي كه فاصله پايگاهها بيش از 45كيلومتر است، از دانشگاههاي علوم پزشكي خواسته شده اين فاصله را كمتر كنند. در حال حاضر 165 نقطه كور اورژانس در جادههاي كشور وجود دارد. ضمن اين كه به حدود 200پايگاه اورژانس روستايي نيز نياز است كه بايد براي ايجاد پايگاه اورژانس در اين مناطق اقدام شود.
زمان ميانگين رسيدن اورژانس بر بالين مصدوم در جادهها طي 2 سال اخير از 25 دقيقه به 15 دقيقه و در شهرها نيز از 10دقيقه به 8 دقيقه كاهش يافته. البته اين قضيه در تهران با توجه به مشكل ترافيك فرق ميكند و فعلا زمان متوسط رسيدن اورژانس بر سر مصدوم در تهران از 14 دقيقه به 11 دقيقه رسيده است.
2 سال پيش اورژانس و هلالاحمر در مجموع 10درصد مصدومان را به مراكز درماني ميرساندند و 90درصد مصدومان توسط خود مردم جابجا ميشدند. اما اكنون حدود 50درصد مصدومان توسط اورژانس پيش بيمارستاني 115 منتقل ميشوند.
تعداد پايگاههاي موجود اورژانس
تعداد پايگاههاي موجود تا پايان برنامه سوم توسعه: 704
تعداد پايگاه موجود تا 85: 1202
تعداد پايگاهها تا پايان سال 86: 1526
تعداد پايگاه پيشبيني شده تا پايان برنامه چهارم توسعه: 1984
دستاوردهاي كمي و كيفي
- درصد پوشش خدمات پيش بيمارستاني از 36درصد به 48درصد افزايش يافته است.
- درصد ماموريتهاي فوريتهاي پيش بيمارستاني به ميزان 27درصد افزايش يافته است.
- درصد مرگ و مير در صحنه 5/31درصد كاهش يافته است.
- مدت زمان رسيدن آمبولانس بر بالين بيمار در شهرهاي بزرگ از 10 دقيقه به 69/8 دقيقه كاهش يافته است.
- مدت زمان رسيدن آمبولانس بر بالين بيمار در جادهها از 25 دقيقه به 63/16 دقيقه كاهش يافته است.
- تعداد پايگاههاي شهري به ميزان 23درصد افزايش يافته است.
- تعداد كل پايگاهها به ميزان 71درصد افزايش يافته است.
- تعداد پايگاههاي جادهاي به ميزان 155درصد افزايش يافته است.
- راهاندازي سيستم اتوماسيون در سه كلانشهر تهران، مشهد و قم.
- استقرار سيستم GPS و GIS.
- تعامل با مخابرات در جهت برطرف كردن نقاط كور بيسيم و تلفن همراه.
- شناسايي نقاط استراتژيك و حادثهساز.
- برگزاري جلسات با كميسيون ايمني راهها در راستاي افزايش سطح ايمني جادهها.
- ايجاد پايگاههاي امداد زمستاني در نقاط برفگير و حادثهخيز.
- رشد پايگاههاي اورژانس به 1526 پايگاه در سال 86.
- گسترش ناوگان آمبولانس از 1300 آمبولانس در پايان سال 83 به 2266 آمبولانس در سال 1386.
- توزيع 317 دستگاه كانكس بين مراكز اورژانس 115 در كل كشور در سال 86 .
- توزيع تجهيزات داخل آمبولانس بين مراكز اورژانس در كل كشور.
- صدور 95 مورد موافقت نامه اصولي آمبولانس خصوصي.
- جذب نيروي انساني از 5656 نفر در پايان سال 83 به 9354 نفر در پايان سال 86 .
- افزايش تعداد ماموريتهاي اورژانس از 556493 در پايان سال 83 به 1401942 ماموريت در پايان سال 86.
- اعزام تعدادي از پرستاران و پزشكان به كشور قطر براي شركت در دورههاي اورژانس.
- تربيت نيروي متخصص و ماهر در زمينه فوريتهاي پزشكي از طريق دانشجو رشته فوريتهاي پزشكي در 28 دانشگاه علوم پزشكي، 600 دانشجو و 7 قطب آموزشي به صورت بومي. | |
| |
|
|
| |
|