 |
توصيه روز |
 |
 |
| :: بازار کامپيوتر :: |
 |
|
| :: نکته آموزشی :: |
|
|
|
 |
 |
|
 |
|
|
|
|
|
جام جم , يكشنبه 22 شهريور 1388 |
|
 دين از منظر دانش و انديشه
|
| | | |
 | ارتباط آموزههاي ديني با علم و فلسفه از مغفولماندهترين ضروريات كنوني جامعه ما و نيز رسانههاي تأثيرگذار بر آن از جمله صداوسيماست.
|  ارتباط آموزههاي ديني با علم و فلسفه از مغفولماندهترين ضروريات كنوني جامعه ما و نيز رسانههاي تأثيرگذار بر آن از جمله صداوسيماست.
امروزه با پيشرفت و گسترش علوم طبيعي همچون فيزيك، شيمي و زيستشناسي و نيز علوم انساني نظير فلسفه، روانشناسي و جامعهشناسي ديگر نميتوان و نبايد در بحثهاي ديني سخن از منقولات صرف به ميان آورد و براي دفاع از «تعبد»، ريشه «تعقل» را خشكاند.
اين گزينه شايد در زمانهاي كه ميشد از اشاعه فرهنگهاي مخالف جلوگيري كرد و چشمها و گوشها را از عقيده بيگانه مصون داشت، امكانپذير ميبود، اما امروز در عصر ارتباطات و در زمانه انفجار اطلاعات قطعا نميتوان چنين موضعي نسبت به دانشهاي طبيعي و انساني بشر داشت.
در زمانه ما كودكان نيز از چرايي احكام و بايدها و نبايدهاي دين ميپرسند و ميبايست پاسخي درخور برايشان داشت، چه برسد به آشنايان به غولهاي علم و فلسفه شرق و غرب كه گاه نظام فكري خود را سراسر بر پايه الحاد بنا كردهاند و اهتمام اصلي خود را به رد و انكار دين و نگرش ديني به هستي گماردهاند.
بيشك اين دانشمندان و فيلسوفان پرآوازه، پيروان فراوان و نيز نفوذ بسياري در ميان حقيقتجويان عالم دارند. آيا موضع دينداران نسبت به اين پرسشهاي بنيادين جديد، ميبايست طرد و انكار يا از آن بدتر تسليم و انفعال باشد؟ ويژه برنامه شبكه 4 سيما براي ساعت پيش از افطار در ماه مبارك رمضان كه «معناي زندگي» نام دارد، براساس همين نياز مهم ولي مورد غفلت يا كمتوجهي واقع شده جامعه، ايفاي نقش ميكند.
به گزارش پايگاه اطلاعرساني شبكه 4 صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران برنامه «معناي زندگي» كاري است از گروه معارف و انديشه ديني و تاريخ به تهيهكنندگي محمد رحيمي كه در آن با اجراي دكتر محمدصادق زاهدي مباحثي چون معناي زندگي در انديشه حافظ، علم جديد، فناوري و معناي زندگي، انسان معاصر و بحران معنا و ايمان به خدا و معناي زندگي و... با حضور كارشناساني چون دكتر اعواني، دكتر همتي، حجت الاسلام صادقي، دكتر منادي و... مورد بررسي قرار ميگيرد.
از اين معرفي كلي كه بگذريم به نظر ميرسد معناي زندگي در پي آن است كه نگاهي نو به دين و دينداري و به طور خاص، مسلماني در ماه مبارك رمضان داشته باشد و تعريف ديگري از آمادگي روحي و معنوي براي به پايان رساندن فريضه روزه در لحظات نزديك به افطار ارائه كند.
معناي زندگي قصد دارد در كنار همه برنامههاي مذهبي ديگري كه نگاه درون ديني به جهانبيني اسلامي و احكام عبادي آن دارند، مخاطب خود را از حقانيت تفكر ديني و اسلامي در نگاه برون ديني نيز آگاه سازد و فارغ از پيشفرضهاي تعبدي و سنتي مرسوم براي دعوت و تبليغ ديني، او را از معبر شك و شبهه به مقصد قطعيت و يقين برساند.
برنامه گفتگومحور معناي زندگي برخلاف بسياري از ديگر نمونههاي مشابه كه با هدف پرداختن به موضوعاتي درباره معنويت يا همان معناي حيات ساخته شده و ميشوند، مخاطب خود را تنها از ميان قشر مذهبي جامعه گزينش نميكند بلكه حتي بيشتر از اين قشر به منكران معنويت و معتقدان به پوچي و بيمعنايي حيات نظر دارد.
در يكي از بهترين قسمتهاي معناي زندگي كه مهمان برنامه، دكتر سيدمحسن فاطمي عضو هيات علمي دانشگاه بريتيش كلمبياي كانادا بود، موضوعاتي از قبيل پوچي، اميد، وجود و عدم از چندين منظر موازي با هم مورد بررسي و مداقه قرار گرفت.
از گرايش فلسفي نوپديد و پرطرفدار امروز مغرب زمين يعني «پديدارشناسي» و مساله زمان هايدگر و روانشناسي فرويد و يونگ گرفته تا عرفان مولانا و عطار و ملاصدرا و نيز ساحت متعالي وجود بزرگاني چون حسين(ع) و زينب(س) در واقعه تاريخي عاشورا.
مباركي اين بررسي جامعنگرانه البته تا حد زيادي برميگشت به آگاهي گسترده و جامعيت شخصيت مهمان برنامه كه بخوبي هدف برنامه را شناخته بود و بدون كمگويي و زيادهگويي، درست در جهت همين هدف اصلي به بحث و نظر ميپرداخت. براي هر بيننده عام و خاصي اين نكته روشن است كه هم به لحاظ كمي و هم كيفي توجه به اين قبيل رويكردهاي جامع در خصوص مسائل ديني و مذهبي در كليت برنامههاي صداوسيما كمرنگتر از توجه به بحثهاي درون ديني و يكسويه است. ا
ين در حالي است كه آرمان رسانهاي ما نهفقط پذيرش و قبول محتويات رسانه از ناحيه خوديها كه از آن بالاتر، صدور فرهنگ متعالي ايراني اسلامي به بيگانگان است، چراكه ما مدعي آنيم كه در مواجهه تهاجم فرهنگي غرب با فرهنگ متعالي اسلام، آنكه پيروز است فرهنگ اسلام است نهفرهنگ غرب و ما بايد ريشه مقهوريتمان را در برابر غرب در ضعفهاي خودمان جستجو كنيم نه در قدرت او.
با اين وصف از آنجا كه امروزه فرهنگ بيگانه مرزهاي جغرافيايي را درنورديده و نفوذي عميق در ظاهر و باطن جوامع ديگر از جمله جامعه ما گذارده براي اثرگذاري گسترده و عميق چارهاي جز نگاه برون ديني به اسلام و بحث و نظر عقلي و استدلالي در كنار بحثهاي نقلي و تعبدي نيست.
و بالاخره در بيان اهميت نگاهي كه برنامه معناي زندگي به دين و معنويات دارد، گفته دكتر محمدصادق زاهدي در پايان قسمتي از برنامه را كه مهمان آن، محمد قنادي عضو هيات علمي گروه شيمي دانشگاه اميركبير بود، يادآور ميشويم: «بررسي ساختارهاي بنيادين جهاني كه با آن مواجهيم، با فهم دقيقتر و درستتري كه علم جديد در اين خصوص به ما ميدهد، بصيرت ما را درباره جهاني كه با آن تعامل داريم، بالاتر ميبرد و تلقي متافيزيك و الهياتي ما را درباره پيوند خدا و انسان تقويت ميكند.»
| | | | | | | | |
|
|
تحليل |
|
|
| :: اقتصادی :: |
|
|
| :: فناوری اطلاعات :: |
|
|
| :: روی خط جوانی :: |
|
|
| :: ورزش :: |
|
|
| :: فرهنگ و هنر :: |
|
|
| :: حوادث :: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
