اخبار داخلی جهان چيمريكا ؛ دو قدرت درمقابل بقيه جهان

ایسنا , سه شنبه 20 بهمن 1388

چيمريكا ؛ دو قدرت درمقابل بقيه جهان

"آمريكا و چين امروز از مهمترين ابرقدرت‌هاي سياره ما محسوب مي‌شوند. اتحاد اين دو كشور مي‌تواند ديكته كننده‌ تحولات جهان باشد، اما سوالاتي كه مطرح است اين است كه آيا اساسا آمريكا و چين خواستار تشكيل يك اتحاد واحد براي رقم زدن تحولات جهان هستند و آيا اكنون عصر قدرت‌هاي دو قطبي شروع شده است؟"

"آمريكا و چين امروز از مهمترين ابرقدرت‌هاي سياره ما محسوب مي‌شوند. اتحاد اين دو كشور مي‌تواند ديكته كننده‌ تحولات جهان باشد، اما سوالاتي كه مطرح است اين است كه آيا اساسا آمريكا و چين خواستار تشكيل يك اتحاد واحد براي رقم زدن تحولات جهان هستند و آيا اكنون عصر قدرت‌هاي دو قطبي شروع شده است؟"
هفته نامه آلماني اشپيگل در گزارشي تحليلي، با اشاره به پديده‌ "چيمريكا" كه برگرفته و برآمده از قدرت پيوند خورده‌ آمريكا و چين و تلفيق نام اين دو كشوراست، نوشت:
«"وقتي كه چين عطسه مي‌كند، جهان شروع به سرفه كردن مي‌كند". اين جمله‌ معروف كه از بيل كلينتون، رييس جمهور آمريكا نقل شده و در چند روز اول دوران رياست جمهوري وي عنوان شد، از احتمال بوجود آمدن چالش احتمالي براي آمريكا آن هم به دليل وجود يك چين قدر خبر داد و به طور همزمان نسبت به تهديدي كه از جانب يك چين ضعيف شده برمي‌آيد، هشدار داد؛ چرا كه وجود يك چين ضعيف، بخش بزرگي از آسيا را به بي‌ثباتي مي‌كشاند.
باراك اوباما، رييس جمهور آمريكا، دوست هم حزبي كلينتون، اكنون به دنبال راه جديدي است كه بتواند همكاري‌هاي نزديكتري را با اين امپراطوري ‌يك ميليارد و 300 ميليون نفري داشته باشد. به گونه‌اي كه از اعلام نظر مقامات كاخ سفيد در دوران فعلي برمي‌آيد كه مي‌توان استنباط كرد كه آمريكا بدون حضور چين نمي‌تواند به راحتي در حل مشكلات جهاني موفق عمل كند و تنها در صورتي كه اين دو بتوانند به هم كمك كنند، خواهند توانست به اهداف مشترك و موفقيت‌هايي براي مثال در زمينه‌ تغييرات جوي، ‌مبارزه با بحران اقتصادي و يا منع گسترش سلاح‌هاي اتمي دست يابند. البته بايد گفت كه نقطه نظرات و مواضع سياستمداران، مقامات نظامي و اقتصاددانان چين نيز تا كنون از اقبال مقامات چيني براي ارتباط با آمريكا حكايت داشته است؛ به گونه‌اي كه هو جينتائو، رييس جمهور چين، درمورد رابطه با آمريكا اظهار داشت كه روابط چين و آمريكا جزو اصلي‌ترين مسائل جهان در قرن ‌21 است. مفهوم نهفته شده در پشت اين عبارت شايد اين واقعيت باشد كه چيني‌ها بدون كمك متحدان آمريكايي خود، نمي‌توانند رفاه همه‌ مردم اين كشور را تامين كرده و وعده‌هاي داده شده به مردم چين را تحقق بخشند.
چين و آمريكا هرگز تا اين حد به يكديگر نزديك نبوده‌اند، به گونه‌اي كه مي‌توان گفت بدون وجود آمريكا و بدون سرمايه گذاري‌هاي آمريكا، اوضاع اقتصادي چين متفاوت از وضعيت فعلي بود و به طور متقابل نيز بايد گفت كه بدون كالاهاي وارداتي و ارزان چين براي بسياري از آمريكايي‌ها آن هم در دوران بحران اقتصادي، مشكلات زيادي ايجاد مي‌شد.
درهمين راستا، زبيگنيو برژينسكي، مشاور اسبق امنيت ملي كاخ سفيد، از چين و آمريكا به عنوان گروه دو مولفه‌اي كه مي‌تواند جهان را تغيير دهد، سخن به ميان آورد. حتي عبارتي تحت عنوان "چيمريكا" از سوي نيال فرگوس، دانشمند آمريكايي آن هم به دليل روابط و پيوندهاي نزديك اقتصادي دو كشور مطرح شده است.
‌با اين وجود نمي‌توان اين مساله را ناديده گرفت كه قدرت اقتصادي جديدي چون چين براي آمريكا دلواپسي و نگراني‌هاي بسياري را ايجاد كرده است و براي سرمايه داران و سياستمداران آمريكايي، اين مساله احساسي نامعمول و ناخوشايند است كه كشورشان به گونه‌اي روز افزون وابسته به تصميماتي شود كه در آن سوي جهان اتخاذ شود؛ به ويژه بدتر آن كه اين تصميمات از سوي صاحبان قدرت كمونيستي اتخاذ شود.
سوزان شيرك، يكي از مقامات بلند پايه سابق وزارت امور خارجه آمريكا، در كتابش تحت عنوان "چين، ابرقدرت بي‌ثبات و متزلزل"، آورده است: ما گرماي نفس اژدهاي اقتصادي را بر پشت خود احساس مي‌كنيم.
جيمز اشتاين برگ، يكي ديگر از مقامات وزارت امور خارجه آمريكا، از عبارت "بيمه مجدد استراتژيك " در روابط ‌آمريكا و چين سخن مي‌گويد. انديشه‌اي كه پشت اين عبارت كليدي نهفته است، اين است كه اگر واشنگتن و متحدانش قرار است از وجود چين به عنوان يك قدرت موفق در عرصه‌ جهان استقبال كنند، پكن بايد متقابلا به همه‌ رقباي خود اثبات كند كه نقش رو به رشد و كليدي اين كشور به قيمت از دست رفتن امنيت و آسايش بقيه تمام نخواهد شد.
پنتاگون با نگراني نظاره‌گر است كه چين چگونه ارتش و نيروي دريايي خود را مجهز مي‌كند؛ به گونه‌اي كه نمايش تسليحاتي چين در شصتمين سالگرد تاسيس جمهوري خلق چين در اول اكتبر سال گذشته، جهانيان را تحت تاثير قرار داد و منجر به ترس آنان شد. سوالي كه اكنون به شكل يك معما در ذهن آمريكايي‌ها باقي مانده است، اين است كه آيا چيني‌ها موفق به داشتن موشك‌هايي مي‌شوند كه بتواند كشتي و ناوهاي هواپيمابر آمريكا را هدف قرار دهد.
ارتش چين پيشتر اعلام كرده بود كه توانسته است سيستم دفاعي خود را تا حدي توسعه و تكامل بخشد كه بتواند موشك‌هاي قاره پيما را نابود و تخريب كند.علاوه بر اين، اعلام خبر اخير يك ژنرال چيني مبني بر آن كه پكن نيازمند پايگاه‌هاي ثابت دريايي در اقيانوس آرام است، باعث ايجاد احساس بي‌اعتمادي بين طرفين شده است.
چين در حالي هم‌چنان به عنوان قدرت مقابل آمريكا مطرح است كه بسياري از كشورهاي آسيايي معتقدند كه آمريكا بايد به عنوان يك وزنه مقابل چين رو به رشد، باقي بماند. لي كوان يو، سياستمدار سنگاپوري كه به "روباه پير سياست آسيا" معروف است، اظهار داشت: چين بزرگ اين مساله را براي ژاپن غيرممكن كرده است كه بتواند به عنوان يك وزنه متقابل و قدرت بزرگ ايفاي نقش كند. ما به آمريكايي‌ها براي حفظ توازن و تعادل نيازمنديم.
هشدار "لي" كه به دليل قدرت نظامي و اقتصادي رو به رشد چين مطرح مي‌شود، بيانگر طرز فكري است كه در سطح بسياري از آسيايي‌ها نيز در جريان است. با اين وجود سياستمداران چين دلايل بسياري براي نداشتن اعتماد به آمريكايي‌ها دارند. سياستمداران اين كشور معتقدند كه آمريكا مي‌خواهد چين را از مسير رشد صعودي خود متوقف كرده و اين كشور را مجبور به داشتن ارزش‌هاي غربي همچون دموكراسي غربي كند.
در زمينه‌ اقتصادي، آمريكا همچنان سعي در كاهش ارزش "يوآن" دارد. اقتصاددانان آمريكايي نيز از سياست‌هاي اقتصادي چين مبني بر افزايش مصنوعي قيمت كالاهاي آمريكايي و كاهش قيمت كالاهاي چيني گلايه‌مندند و معتقدند كه اين سياست بيكار شدن هزاران تن از مردم آمريكا را به دنبال دارد.
رقابت نظامي در اقيانوس آرام، جنگ تجاري خطرناك دو طرف، جنگ بر سر "يوآن" و ديدار احتمالي اوباما با دالايي لاما به نظر مي‌رسد كه دوران پرتنشي را براي روابط آمريكا و چين در آينده ترسيم كند. آخرين نمونه از تنش‌هاي اخير در روابط طرفين نيز در اعلام خبر اوباما مبني بر انعقاد قراردادهاي تسليحاتي با تايوان ايجاد شد. چين با واكنشي خشمگينانه تهديد كرد كه هر سازمان، ‌موسسه و نهادي را كه در اين قرارداد تسليحاتي دخالت داشته باشد، تحريم خواهد كرد.
اكنون سوالي كه مطرح است، اين است كه "چيمريكا"ي اقتصادي چگونه به كار خود ادامه خواهد داد. اكنون در بين حزب كمونيست چين اين احساس در حال گسترش است كه هرچه زودتر بايد از يك همزيستي رها شد. "چيمريكا"‌ دير يا زود به پايان مي‌رسد، اما سوالي كه مطرح است اين است كه آيا بعد از اين مساله آمريكا و چين به عنوان دو شريك سابق مي‌توانند در صلح با يكديگر زندگي كنند.»