
سبزيها از بهترين منابع تامين كننده آب، فيبر غذايي، مواد معدني بويژه پتاسيم، منيزيم، كلسيم، آهن و ... و ويتامينها مانند آ، ث، اسيدفوليك و K هستند و به دليل برخورداري از مقادير زيادي از انواع رنگدانههاي گياهي مانند كاروتنوئيدها از جمله مواد غذايي سلامتي بخش و پيشگيري كننده از بسياري بيماريها به شمار ميروند.
سبزيها از كمترين ميزان چربي و كالري برخوردارند و درعين حال سير كننده هستند؛ بنابراين در برنامه غذايي افراد داراي اضافه وزن بايد از سبزيها به ميزان بيشتري استفاده شود.
بنابر اعلام انستيتو تحقيقات تغذيهاي و صنايع غذايي كشور، انواع سبزيهاي برگدار، انواع كلم، هويج، بادمجان، انواع كدو، نخود سبز، لوبيا سبز، قارچ، گوجه فرنگي، خيار، فلفل، پياز، باميه و ... در گروه سبزيها قرار دارند كه از انواع ويتامينها، مواد معدني و رنگدانههاي مفيد گياهي برخوردارند.
روزانه 3 تا 5 واحد از مواد غذايي اين گروه در برنامه غذايي توصيه ميشود. هر يك واحد از گروه سبزيها برابر است با يك ليوان سبزيهاي خام برگدار مانند اسفناج و كاهو يا نصف ليوان سبزيهاي پخته يا خام خرد شده يا نصف ليوان نخود سبز، لوبيا سبز و هويج خرد شده يا يك عدد گوجه فرنگي متوسط.
فوايد برخي سبزيها؛
گوجه فرنگي: گوجه فرنگي يكي از پر مصرفترين سبزيهاست و داراي مقادير قابل توجهي پتاسيم، ويتامين ث و فيبر غذايي بوده و از غنيترين منابع رنگدانه آنتي اكسيدان ليكوپن است كه موجب كاهش خطر سرطان پروستات در مردان ميشود. همچنين ليكوپن موجب كاهش سكتههاي قلبي ميشود و جلوگيري از آسيب و خرابي مفاصل، ماهيچهها و حتي سلولهاي مغزي در سالمندان را سبب ميشود.
كدوها: تحقيقات نشان داده است؛ مصرف منظم انواع كدو به دليل برخورداري از رنگدانههاي گياهي پيش ساز ويتامين آ (كاروتنوئيدها) و ويتامينهاي ث و اي موجب كاهش خطر ابتلا به سرطان پروستات در مردان بالاي 60 سال ميشود. همچنين مقادير زياد بتاكاروتن انواع كدوي سبز و زرد كاهش خطر ابتلا به آب مرواريد در سالمندان را سبب ميشود.
خيار: خيار با داشتن 96 درصد آب از جمله سبزيهايي است كه به عنوان برطرف كننده تشنگي بويژه در آب و هواي گرم مورد مصرف قرار ميگيرد.
باميه: باميهها منبع خوبي از ويتامين ث و منيزيوم بوده و حاوي 90 درصد آب و مقاديري فيبر غذايي هستند.
هويج: هويج از بهترين سبزيهاي منبع ويتامين «آ» است و براي تقويت بينايي و بهبود سيستم ايمني در پيشگيري از بيماريها بسيار مفيد است. براي جذب بهتر ويتامين «آ» هويچ، بهتر است اين ماده غذايي به صورت پخته مصرف شود.
انواع كلم: كلمها با داشتن 92 درصد آب از منابع غني ويتامين ث و فيبر غذايي هستند و به عنوان يك سبزي بوتهاي داراي مقادير قابل توجهي از تركيبات گياهي هستند كه ميتواند در پيشگيري از بعضي انواع سرطان كمك كنند.
بادمجان: بادمجان با داشتن 92 درصد آب و مقداري پتاسيم يكي از مواد غذايي كم انرژي محسوب ميشود كه براي رژيمهاي غذايي كم كالري استفاده ميشود.
انواع فلفل: فلفلها در انواع رنگها سبز، قرمز، نارنجي و ... در طعمهاي مختلف شيرين و تند وجود دارند و منبع خوبي از ويتامين ث و پيش ساز ويتامين آ (بتا- كاروتن) هستند.
لوبيا سبز: لوبياهاي سبز اغلب در تمامي فصول سال در دسترس هستند و با داشتن 89 درصد آب، منبع خوبي از ويتامين ث و فيبر غذايي نيز هستند. همچنين لوبياهاي سبز منبع خوبي از پتاسيم هستند كه ميتوانند به كاهش پرفشاري خون كمك كنند.
توصيه مصرف سبزيها؛
- در هر وعده غذايي بويژه ناهار، شام و نيز ميان وعدهها از انواع سبزيها استفاده شود.
- در تهيه انواع سوپها ، آشها و خوراكها و يا خورشت، از سبزيها استفاده شود.
- از سبزيها به صورت سبزي خوردن يا انواع سالاد و يا در كنار غذا استفاده شود.
- در مورد كساني كه اضافه وزن دارند از سبزيهاي نشاستهاي مانند سيب زميني بويژه سرخ شده، ذرت، نخود فرنگي، كدو حلوايي طي هفته زياد مصرف نكنند و بيشتر از ساير سبزيها استفاده كنند.
- حتي الامكان در تهيه سالادها و يا ذرت پخته و يا سيب زميني سرخ شده از سسهاي بدون چربي و يا ساير چاشنيها استفاده شود.
|