اخبار داخلی فرهنگ و هنر موفقيت سيروس مقدم در طنازي

جام جم , دوشنبه 16 فروردين 1389

موفقيت سيروس مقدم در طنازي

چارديواري ، سريال كمدي موفق و پرطرفدار نوروزي شبكه يك سيما، هر شب ساعت 10:15 مهمان منازل ما بود. به نظر مي‌رسد اين سريال به ستاره‌اي درخشان در كارنامه كاري سيروس مقدم تبديل شود.

چارديواري ، سريال كمدي موفق و پرطرفدار نوروزي شبكه يك سيما، هر شب ساعت 10:15 مهمان منازل ما بود. به نظر مي‌رسد اين سريال به ستاره‌اي درخشان در كارنامه كاري سيروس مقدم تبديل شود.
مقدم در دومين كار كمدي خود بسيار حساب شده عمل كرده است و عدم ارتباط فكري و موضوعي با كارهاي قبلي باعث شده اين سريال به اثري كاملا مستقل تبديل شود.
تب تند ديدن فيلم و سريال‌هاي كمدي چند سالي است كه ميان مردم بالا گرفته است و فيلمسازان و تهيه كنندگان را به اين سمت سوق مي‌دهد و باعث افزايش استفاده از موضوعات تكراري شده و فيلم‌ها تنوع موضوع و جذابيت خود را از دست داده‌اند. البته همين مساله باعث شده رقابت شديدي ميان نويسندگان طنز و كمدي‌سازان به وجود آيد. در خلق يك فيلمنامه موفق توجه به نكات زير بسيار اساسي است
1ـ‌‌ انتخاب طرح موضوع يا تم اوليه 2ـ پرداخت و بسط و گسترش داستان. بديهي است كه هر كدام حيطه تخصصي جداگانه‌اي دارد و نيازمند نويسنده مخصوص به خود است.
در برخي از كارها شاهد طرح و موضوعي قوي هستيم كه در نظر اول بسيار جالب و پر جنجال جلوه مي‌كند، ولي متاسفانه بعد از توليد و ساخت، چيز قابل توجهي از كار در نمي‌آيد و اين اتفاقي است كه در اغلب فيلم‌ها و سريال‌ها اتفاق مي‌افتد. معمولا چنين است كه تم اصلي داستان در قسمت‌هاي اول و دوم سريال بسيار پر قدرت و كوبنده مطرح مي‌شود، ولي در روند ساخت دچار افت و تزلزل شده و از جذابيت و اقتدارش كاسته مي‌شود. چنين نتيجه گيري مي‌شود كه ما از طراحان خلاق و قوي و خوش‌ذوقي برخورداريم، ولي در قسمت پردازش موضوع و گسترش آن دچار ضعف و كمبود نويسندگان متخصص هستيم. خوشبختانه اتفاق خوبي كه در سريال چارديواري رخ داده است تطابق و هماهنگي ميان طرح و بسط داستان است كه هردو همزمان حركت رو به رشدي را طي كرده‌اند. درست به همان ميزان كه طرح جذابيت دارد، به همان نسبت به تعداد نقش‌ها و حوادث و رويدادها توجه شده است و تقريبا هيچ زمان مرده و هدر رفته‌اي در سريال ديده نمي‌شود و اين باعث شده ريتم تند و يكدست در تمام طول سريال حفظ شود و اين ناشي از زمانبندي دقيق و چيدمان منظم حوادث است.
يك متن خوب و پر مايه حكم پي و ستون يك ساختمان و ساخت و توليد، نقش مصالح ساختماني را دارد. بعد از نقشه‌كشي بنا انتخاب مصالح خوب و مناسب كار ارجح است. درك درست نقش‌ها و انتخاب مناسب بازيگر نيمي از راه است و نيمه ديگر توسط خود بازيگر تكميل مي‌شود. بايد در نظر داشت كه انتخاب بازيگر تنها يك قسمت از مراحل فيلمسازي است و كارگرداني كه از دانش و تجربه اين حرفه بهره‌مند است، بخوبي از اين مساله آگاهي دارد. با نگاهي گذرا به فيلم و سريال‌هايي كه در چند ساله اخير توليد و پخش شده است، مي‌توان كارگردان‌ها و فيلمسازان را در نوع نگاه و شيوه كاري‌شان، نسبت به مقوله انتخاب بازيگر به چند دسته تقسيم كرد؛
فيلمساز دسته اول: تمام بار معنايي، موضوعي و كاري بر دوش بازيگر است. بازيگر داستان را پيش مي‌برد و تمام مسووليت نوع بازي‌ها و گفتن ديالوگ‌ها به عهده خودش است. گاهي ديده مي‌شود بازيگر نوع نقش و نحوه بازي را از قبل انتخاب كرده و تنها به دليل پيش ذهنيتي كه كارگردان از بازي‌هاي قبلي وي داشته، او را انتخاب كرده است. به عبارتي بازيگر به اين فيلم دعوت شده تا فيلم را به دوش بكشد.
فيلمساز دسته دوم: تكيه و تعصب روي نقش و شخصيت درون متن است نه بازيگر. تمام هم و غم كارگردان بر اين است كه اصالت نقش حفظ شود و خدشه‌اي به آن وارد نشود و بازيگر در جهت پيشبرد مفهوم داستان انتخاب مي‌شود نه سليقه اشخاص. اگر در ميان بازيگران دسته اول و مشهور، شخصي متناسب متن پيدا شد كه هيچ، اگرنه كارگردان دست به خلاقيت مي‌زند و به دنبال يافتن شخص مناسب در ميان بازيگران رده پايين‌تر يا حتي نابازيگر مي‌گردد و بسيار ديده شده است كه همين شخص با اولين بازي خود موفق به كسب چندين جايزه در داخل و خارج از كشور شده است. پس اين به دانش و ذوق كارگردان برمي گردد كه گاه سوپراستاري را به نيستي كشانده و گاه از نابازيگري سوپراستار مي‌سازد. در يك تعريف عام و كلي، يك فيلم بايد مجالي براي ترقي و بروز استعدادهاي نهاني يك بازيگر باشد و زمينه رشد او را فراهم آورد. خوشبختانه در روند ساخت چارديواري از شيوه دوم استفاده شده است و ما شاهد موفقيت سيروس مقدم در اين زمينه هستيم. انتخاب آتيلا پسياني در نقش طنز راننده تاكسي كه به لهجه شيرين آذري صحبت مي‌كرد، كشف جديد استعدادي از ديگر استعداد‌هاي پسياني است كه توسط مقدم صورت گرفته است. بازي پسياني هم چنين نشان مي‌دهد كه تمام ظرايف نقش برايش حل شده و تكليفش با آن كاملا روشن است. آتيلا پسياني آنقدر به جديت تقي تاكسي باور دارد كه در هر زمان و مكاني مي‌تواند از شخصيت نقش انتخابي خود دفاع كند و جاي هيچ حرفي براي بيننده باقي نمي‌گذارد.
امير جعفري مانند گذشته دلنشين و دوست داشتني بود. بازيگر نقش نادر، نادر بسيار مودبي بود كه علي‌رغم تمام مشكلات و كشمكش‌ها، كلام زشت و ناسزا به زبان نمي‌آورد و تنها با ايجاد موقعيت طنز فضاي خنده را خلق مي‌كرد. جعفري بازيگر توانمندي است كه در تند صحبت كردن و اداي درست كلمات و گفتن جملات پشت سرهم بدون فاصله، تبحر ويژه‌اي دارد. او امتحان خود را در فيلم «پستچي سه بار در نمي‌زند» ناصر حسن‌فتحي و «بي‌پولي» حميد نعمت‌الله بخوبي پس داده است. تنها تفاوتي كه نادر با ديگر نقش‌هاي گذشته‌اش داشت، اين بود كه در اين سريال به موجود قابل ترحمي تبديل شده بود كه نمونه اش در اجتماع كم نيست.
خيري (سعيد آقاخاني) يار شفيق و دلسوز نادر بود كه دل رئوفي داشت و نيتش در همه حال خير بود. آقاخاني هميشه مهربان و ظاهرا ساده‌لوح، هنرمند توانايي است كه در زمينه نويسندگي و بازيگري و كارگرداني همه جوره لياقت خود را نشان داده و با نوشتن متن چارديواري به همراه محسن تنابنده آن‌ را به اثبات رسانده است. بخش بسيار زيبا و خلاقانه چارديواري، موسيقي آن است. آريا عظيمي‌نژاد از آهنگسازان هنرمند، خلاق، با سواد و با تجربه‌اي است كه تمام كارهاي قبلي‌اش با استقبال روبه‌رو شده است. ساخت موسيقي سريال‌هاي آخرين گناه و او يك فرشته بود و همچنين فيلم‌هاي سينمايي ميم مثل مادر، فرزند خاك و بيداري روياها از شاخص‌ترين آثار او به شمار مي‌روند. اما بدعت و نوآوري خلاقانه استفاده از موسيقي بومي و عشايري، كاري است شايان تقدير و تحسين كه بر ارزش‌هاي هنري قبلي وي افزوده است. عظيمي‌نژاد جنس موسيقي اصيل ايراني، هارموني و ريتم را بخوبي مي‌شناسد و آن را با تمام لحظه‌هاي دراماتيك و موقعيت‌هاي طنز خوب هماهنگ كرده است. در شرايطي كه موسيقي فولكلور ايران در آستانه فراموشي است، به نظر مي‌رسد انتخاب بجا و قابل توجه موسيقي فولكلور با استفاده از سازهاي اصيل و بومي ايراني براي يك سريال، آن هم با خيل عظيم بيننده، حركتي قابل ستايش است بخصوص اين‌كه موسيقي يك سريال در جذب مخاطب براي آن اثر بسيار موثر است.