اخبار داخلی فرهنگ و هنر نقاشي بر ديوارهاي دل‌مرده شهر

ایسنا , دوشنبه 28 شهريور 1390

نقاشي بر ديوارهاي دل‌مرده شهر

اكنون شيراز و مديريت شهرداري به زيبايي شهر و منظر شهري، بها داده و با طرح نقاشي‌هايي بر برخي ديوارها، اولين گام را براي آنكه ديگر ديوارها دلگير نباشند، برداشته است.

در نگاه كارشناسان، زيبايي شهر و منظر شهري، يكي از اولويت‌هاي مهم در كلان‌شهرها براي افزايش بهره‌وري نيروي انساني نزد شهروندان محسوب مي‌شود، موضوعي كه طي دهه اخير در جهان مطرح و دنبال شد و اكنون شيراز و مديريت شهرداري به آن بها داده و با طرح نقاشي‌هايي بر برخي ديوارها، اولين گام را براي آنكه ديگر ديوارها دلگير نباشند، برداشته است.
نقاشي ديواري اكنون جايگاه قانوني دارد، جايگاهي كه در مصوبه سال 87 شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران، به تصويب رسيد و پس از آن براي تمام استانداران

	" توسعه‌هاي شهري آتي، شهرهاي جديد و شهركهاي مسكوني جديدالاحداث از زمان ابلاغ، مشمـول اين مصـوبه خواهند بود. براي بافت‌هاي موجود نيز به ترتيب اولويت طرح‌هاي موضعي ساماندهي منظر شهري تهيه مي‌شود. اين طرحها مطابق برنامه تنظيمي و حداكثر ظرف مدت 5 سال از تاريخ ابلاغ اين مصوبه تهيه خواهند شد... "

ارسال شد تا روند اجرايي در پيش گرفته شود، اگرچه شيراز سه سال بعد از اين مصوبه گام اول را رسما برداشته، اما بايد با نگاهي دقيق به تجارب ديگر كشورها و استفاده از نظرات كارشناسي خصوصا نظرات متخصصان جوان معماري شهري، گام‌هاي بعدي را فراتر از گام اول برداشت، گامي كه شيراز را در صدر نگاه‌ها قرار خواهد داد.
شوراي عالي شهرسازي ايران بعد از آنكه طرح‌هاي پيشنهادي وزارت مسكن و شهرسازي را در خصوص " ضوابط و مقررات پاكسازي و بهسازي نماها و جداره‌هاي شهري"، "مناسب‌سازي پياده راهها در معابر شهري" و "ضوابط و مقررات ساماندهي به منظر شهري" بررسي كرد، در قالب مصوبه‌اي مقرر نمود موضوع با رويكردهاي موردنظر شورا در كميته‌اي متشكل از نمايندگان وزارت مسكن و شهرسازي، وزارت كشور، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و سازمان ميراث‌فرهنگي، صنايع‌دستي و گردشگري و با دعوت از صاحبنظران اين موضوع، مورد بررسي قرار گرفته و نتيجه مصوبه شوراي عالي تلقي شود.
بعد از رايزني‌هاي فراوان و جلسات كارشناسي بسيار در نهايت، متن مصوبه نهايي به شرح زير تهيه و به مراجع ذي‌صلاح ارسال و ابلاغ شد:
"در راستاي وظايف محوله براساس ماده 30 قانون برنامه چهارم توسعه، تكميل مصوبه مورخ 28 / 8 / 1369، شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران تحت عنوان ضوابط و مقررات نماي شهري و به منظور ارتقاء كيفي بصري و ادراكي سيما و منظر شهري، شوراي عالي شهرسازي و معماري ايران در جلسه مورخ 25 /9 / 1387 ضوابط و مقررات ارتقاء كيفي سيما و منظر شهري را به شرح زير تصويب نمود:
1ـ1ـ دامنه كاربرد
اين مصوبه از تاريخ ابلاغ براي كليه معماران، طراحان شهري، دستگاه‌هاي تهيه و تصويب و نظارت بر اجراي طرح‌هاي توسعه شهري و شهرداري‌ها و ديگر مراجع صدور پايان كار ساختماني و سازمان‌هاي نظام مهندسي و ساير نهادهاي ذيربط لازم‌الاجرا خواهد بود.
1ـ2ـ حوزه شمول
توسعه‌هاي شهري آتي، شهرهاي جديد و شهركهاي مسكوني جديدالاحداث از زمان ابلاغ، مشمـول اين مصـوبه خواهند بود. براي بافت‌هاي موجود نيز به ترتيب اولويت طرح‌هاي موضعي ساماندهي منظر شهري تهيه مي‌شود. اين طرحها مطابق برنامه تنظيمي و حداكثر ظرف مدت 5 سال از تاريخ ابلاغ اين مصوبه تهيه خواهند شد.
1ـ3ـ هدف
به گزارش ايسنا، در طرح ابلاغي به

	" يکي از دلايل شهرت کلان‌شهر شيراز به عنوان پايتخت فرهنگي ايران و شهر اديبان و دانشمندان، آثاري است که هنرمندان خلاق شيرازي خلق كرده و مي‌کنند، آثاري در زمينه صنايع دستي که مهمترين آنها خاتم و منبت است و کارهاي بسيار زيباي خط و خط نقاشي توسط هنرمندان انجمن خوشنويسان شيراز به عنوان برترين انجمن خوشنويسي ايران و ... از جمله اين آثار هست... "

استانداران سراسر كشور، هدف از اجراي اين مصوبه، تلاش در جهت استفاده بهينه از منابع و تأمين سلامت و رفاه ساكنين، ساماندهي به سيما و منظر شهري در شهرها، روستاها و ساير مجتمع‌هاي زيستي در كشور و تلاش در جهت ايجاد شرايط مناسب زندگي در آنها، احياي فرهنگ معماري و شهرسازي غني گذشته كشور، جلوگيري از بروز ناهماهنگي‌هاي بصري و كاركردي در فضاها و فعاليت‌هاي شهري و افزايش تعاملات اجتماعي و كوشش در جهت تنظيم جريان حيات مدني، عنوان شده بود.
در مصوبه مورد اشاره، تعريف هر يك از موارد مشخص و وظايف سازمان‌ها، افراد و گروه‌ها نيز تدوين و تشريح شد و براي توجه به روزآمدشدن طرح، پيش‌بيني بازنگري در كليات و اصول هر پنج‌سال يكبار به تشخيص كميته و متناسب با نياز، صورت گرفته است.
به گزارش خبرنگار ايسنا از شيراز، شهرداري اين كلان‌شهر در سال 90، با اجراي طرح‌هايي در نقاط مختلف شهر، زمينه زيبايي بصري مناسبي را براي شهروندان فراهم كرد.
اگرچه برخي از نقاشي‌ها مانند نقش‌هايي كه توسط شهرداري منطقه شش در كوي وحدت بر ديوارها نقش شد، چندان زيبا و دل‌نواز نيست، اما در كليت كار، آغاز حركت نشان‌دهنده همت مسوولان براي زيباسازي نماها خصوصا در نقاطي كه به‌دلايلي نماي شهر چشم را نوازش نكرده و حتي گاه زمينه آَشفتگي رواني را براي شهروندان فراهم مي‌كند، است.
توجه به اصل مشورت و به‌كارگيري تجارب استفاده و اجرا شده در برخي نقاط جهان، در استفاده از نقاشي‌ ديواري و تبديل فضاهاي بصري موجود به فضايي زيبا و حتي قابل تحسين، ضرورتي انكارناپذير دارد، موضوعي كه بي‌ترديد در نگاه مديريت شهرداري در شيراز، شايد مغفول مانده باشد.
كارشناسان معتقد هستند، اجراي نقاشي‌ها بايد به افراد خلاقي سپرده شده و حتي در مواردي با برگزاري مسابقه يا ايجاد كميته‌اي متشكل از كارشناسان، طرح‌هاي مختلف را ديد و بهترين را انتخاب كرد، طرح‌هايي كه متناسب با محيط شهري تهيه، انتخاب و اجرا شود.
اين كارشناسان با يادآوري اين نكته كه شيراز يك شهر توريستي بوده و افراد زيادي از اقصي‌ نقاط ايران و ساير كشورهاي جهان به اين شهر سفر مي‌كنند، توجه به فرهنگ‌ها و بسترهايي كه نزديكي فرهنگ‌ها را به نمايش درمي‌آورد، مي‌تواند نقشي تاثيرگذار در ايجاد تصويري مناسب توسط مسافران و گردشگران ايراني و خارجي در اذهان عمومي داشته باشد.
يکي از دلايل شهرت کلان‌شهر شيراز به عنوان پايتخت فرهنگي ايران و شهر اديبان و دانشمندان، آثاري است که هنرمندان خلاق شيرازي خلق كرده و مي‌کنند، آثاري در

	" رنگ‌ها در نقاشي ديواري و تناسب آن با فضاي شهر و نيازي كه شهروندان در هر زمان به‌نوعي ابراز مي‌كنند، بسيار مهم است. بي‌ترديد استفاده از رنگ‌هاي شاد‌تر، نقشي با لطافت و طولاني مدت در ذهن هر بيننده حك خواهد كرد... "

زمينه صنايع دستي که مهمترين آنها خاتم و منبت است و کارهاي بسيار زيباي خط و خط نقاشي توسط هنرمندان انجمن خوشنويسان شيراز به عنوان برترين انجمن خوشنويسي ايران و ... از جمله اين آثار هست.
اما درحالي که شهروندان شيرازي منتظر اجراي وعده مسوولان مبني بر اجراي نقاشي ديواري سه بعدي بودند، سبک جديدي از هنر نقاشي بر ديواره‌هاي بلوار چمران شيراز نقش بست و پس از مدتها، کاري بسيار زيبا و شايسته در پايتخت فرهنگي ايران انجام شد که زيبايي خاصي را به ديواره‌هاي بي جان اين بلوار داد.
اگرچه انتظار از شهر شيراز و مديريت اين شهر هميشه بيش از ساير شهرها بوده و است، بايد قبول كنيم كه اين تمام آنچه كه مي‌توان از روحيه، شادابي، طراوت و سرزندگي، اميد و ... به شهروندان القا كرد، نيست و حتي به عقيده برخي از شهروندان، استفاده از نقش‌هايي كه افراد را به فكر وادار كرده و متناسب با فضاهاي اطراف، لبخندي بر لبان شهروندان ايجاد كند، جذاب‌تر خواهد بود.
رنگ‌ها در نقاشي ديواري و تناسب آن با فضاي شهر و نيازي كه شهروندان در هر زمان به‌نوعي ابراز مي‌كنند، بسيار مهم است. بي‌ترديد استفاده از رنگ‌هاي شاد‌تر، نقشي با لطافت و طولاني مدت در ذهن هر بيننده حك خواهد كرد.
نمادهاي اجتماعي و جلب نظر شهروندان به مسايلي كه در جامعه به‌نوعي وجود و حتي وفور دارد، اگرچه لازم است اما، بايد متناسب بوده و تنها نماد نقش شده بر ديوارها نباشد.
به گزارش ايسنا، در زير تعدادي از نقاشي‌ها و ابتكارهايي كه در ديگر كشورها بر ديوارها طرح و نقش و نقاشي شده،آورده مي شود البته نمي‌توان همه اين نقش‌ها را مناسب و سازگار با روحيه ايراني دانست، اما تاكيد بر داشتن خلاقيت در تبديل فضاهاي بي‌روح و گاه كسل كننده موجود در نقاط مختلف كه در كوتاه مدت نمي‌توان آن را تغيير داد، به فضايي شاداب و با طراوت، اهميتي فراوان دارد.

هزینه خلق نقاشی دیواری از کیفیت آن برای مدیران مهم‌تر شده است
ضرورت ايجاد نقاشي ديواري در شهر