اخبار داخلی فرهنگ و هنر وضعیت انتشار كتاب در پیش از انقلاب بررسی شد

ایرنا , پنجشنبه 26 آبان 1390

وضعیت انتشار كتاب در پیش از انقلاب بررسی شد

نشست علمی 'وضعیت انتشار كتاب در دوره رژیم پهلوی' از سوی پژوهشگران تاریخ معاصر در موزه عبرت ایران مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت.

هموطن آنلاین -قاسم تبریزی یكی از پژوهشگران حوزه تاریخ در این نشست كه عصر چهارشنبه با حضور جمعی از مسوولان ، پژوهشگران و مبارزان دوره طاغوت برگزار شد، به جریان شناسی نشر و انتشار در ایران دوره پهلوی طی سال های 1320 تا 1357 پرداخت و گفت: بعد از سقوط رضاشاه و پدیدآمدن فضای آزاد، زمینه نشر گسترش یافت و در این دوره چندین گروه فعالیت كردند كه می توان به كمونیست ها و نویسندگان ناسیونالیست بعد از مشروطه اشاره كرد.
وی از بروز و ظهور مترجمین و نویسندگانی در این دوره یاد كرد كه ادبیات غرب مبنای تفكر آنان بود و افزود: در مقابل در این دوره یك جریان مذهبی كه در دوره رضاشاه امكان فعالیت نداشتند، زمینه ای برای فعالیت به دست آوردند و به تالیف و انتشار كتاب پرداختند.
این پژوهشگر تاریخی اضافه كرد: برخی از این كتاب ها شامل متون دینی و فقهی بود و تعدادی از دانشمندان

	" بیش از 180 كتاب در ترویج درویش گری به چاپ رسیده و فرقه های 'اویسیه' و 'گنابادی ها' رشد می كنند كه برخی از این گروه ها از دربار نیز مقرری دریافت می كردند... "

دینی مانند مرحوم علامه طباطبایی، شهید مرتضی مطهری و مرحوم طالقانی با درك نیاز نسل جوان به تالیف كتاب های دینی اقدام كردند.
تبریزی با بیان این كه پس از كودتای 28 مرداد هندسه فرهنگی ایران تغییر كرد؛ اظهار داشت: در سال 1333 موسسه فرانكلین در ایران تاسیس شد كه با انتشار كتاب هایی بر مبنای فرهنگ آمریكایی اقدام به ایجاد بنگاه نشر و ترجمه كرد و سپس طی سال های 1336 تا 1357 به صورت انحصاری كتاب های درسی را منتشر كرد و نسبت به محتوا و شكل این كتاب ها تصمیم می گرفت.
وی درباره سایر فعالیت های این شركت آمریكایی گفت: انتشار پیك دانش آموز زیر نظر دو كمونیست، راه اندازی كانون پرورش فكری كودكان و نوجوانان و همچنین تاسیس چند سازمان انتشاراتی برای ترجمه كتاب های آمریكایی، از دیگر فعالیت های این شركت بود.
این پژوهشگر تاریخ معاصر افزود: سفارت آمریكا در سال 1338 ضمن تاسیس اداره اطلاعات ایران، بیش از 800 فیلم وارد ایران كرده و در كنار آن مجله 'مرزهای نو ' را منتشر كرد كه به مرور با این تبلیغات ، فرهنگ آمریكایی در ایران اشاعه یافت و همچنین مجموعه فراماسون ها نیر فعالیت خود را گسترش دادند.
وی در ادامه به فرقه سازی در این دوران اشاره كرد و گفت: بیش از 180 كتاب در ترویج درویش گری به چاپ رسیده و فرقه های 'اویسیه' و 'گنابادی ها' رشد می كنند كه برخی از این گروه ها از دربار نیز مقرری دریافت می كردند.
تبریزی همچنین به وضعیت نشر كتب مبتذل، فرهنگ تملق از خاندان پهلوی به صورت مختصر اشاره كرد و در ادامه به فعالیت های ناشران مسلمان طی سال های 20 تا 57 پرداخت و گفت: یك جریان پاك و سالم با اندیشه سیاسی اسلامی وارد میدان شد و در ابعاد مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی فعالیت های خود را آغاز كرد.

	" همانگونه كه در نشست دین زدایی در حوزه كتاب توسط رژیم پهلوی ، گفته شد بهترین پوشش برای دین زدایی استفاده از دین بود و رژیم پهلوی از این حربه استفاده می كرد... "

وی از شركت سهامی انتشار، انتشارات محمدی، كانون انتشار، انتشارات دارالفكر، موسسه بعثت و دفتر نشر فرهنگ اسلامی به عنوان انتشارات فعال در دوره رژیم پهلوی یاد كرد كه به علت چاپ آثار حضرت امام (ره) و انتشار كتاب های مذهبی با مشكلات زیادی روبرو بودند.
این كارشناس تاریخ معاصر همچنین بر نقش ناشران سنتی كه در سال های 1355 تا 1357 برای توزیع كتاب های مذهبی تلاش می كردند؛ تاكید كرد.
'ابراهیم ذوالفقاری' دیگر پژوهشگر تاریخ معاصر نیز در این نشست گفت: گاهی در اسناد رژیم پهلوی چنین مطالبی دیده می شد كه ماموران رژیم برای ممنوعیت انتشار بعضی از كتاب های مذهبی اینگونه استناد می كردند كه مطالب مطرح شده در فلان كتاب شرعا جایز نیست و بر خلاف ارزش های دینی است.
وی اضافه كرد: همانگونه كه در نشست دین زدایی در حوزه كتاب توسط رژیم پهلوی ، گفته شد بهترین پوشش برای دین زدایی استفاده از دین بود و رژیم پهلوی از این حربه استفاده می كرد.
نویسنده كتاب 'قصه هویدا' اضافه كرد: متاسفانه فرهنگ انتشارات به درستی وارد كشور ما نشد و به همین دلیل شركت آمریكایی فرانكلین و برخی از انتشارات در دوران رژیم پهلوی توانستند فعالیت های خود را گسترش دهند.
'علی جیران پور خامنه ای' در ادامه این نشست به بیان خاطراتی از فعالیت های خود در دوران قبل از انقلاب پرداخت و مطالبی درباره نحوه فعالیت انقلابیون و مبارزان با طاغوت برای توزیع كتاب های مذهبی بیان كرد كه با استقبال حاضران روبرو شد.
موزه عبرت تاكنون میزبان برگزاری نشست هایی مانند 'فریاد ابوذر‌ها'، 'پاسداشت استاد فخرالدین حجازی'، 'حزب ملل اسلامی' بوده و در هفته كتاب نیز با همكاری معاونت فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی سلسله نشست های از جمله بررسی 'دین زدایی در حوزه كتاب توسط رژیم پهلوی' در این مجموعه برگزار شد.