اخبار داخلی فرهنگ و هنر دژاکام: کتاب «سقای آب و ادب» قابلیت تبدیل به فیلم و نمایشنامه را دارد

فارس , چهارشنبه 23 آذر 1390

دژاکام: کتاب «سقای آب و ادب» قابلیت تبدیل به فیلم و نمایشنامه را دارد

امیر دژاکام گفت: اگر بتوانیم از کتاب «سقای آب و ادب» یک فیلم سینمایی، سریال و یا فیلم داستانی بسازیم اثر موفقی خواهد بود و معتقدم این اثر توانایی دارد که به یک نمایشنامه و یا فیلمنامه تبدیل شود.

هموطن آنلاین -پنجمین نشست باشگاه کتاب تهران به نقد و بررسی کتاب «سقای آب و ادب» نوشته سیدمهدی شجاعی اختصاص داشت که این نشست امروز با حضور امیر دژاکام کارگردان، صادق کرمیار نویسنده، ابوالفضل زرویی نصرآباد شاعر و نویسنده، مهدی پوررضائیان منتقد، وحید جلیلوند کتابخوان و شهرام شکیبا در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.
در ابتدای این مراسم مهدی پوررضائیان، منتقد و پژوهشگر ادبی، بیان داشت:‌ برای نقد یک کتاب چندین روش وجود دارد که از جمله آن می‌توان به نقد هنری، فنی، زبان‌شناسانه و تاریخی اشاره کرد اما در تمام این روش‌های نقد روش‌های دیگری اعم از عمومی یا روش شیمیدان‌ها و تحلیلی وجود دارد تا به اجرای ساختار یک اثر دست یابد.
* پوررضائیان:‌ کتاب

	" صورت نوشتاری من متکی بر دایره است یعنی فرود در آسمان و ستاره‌ها دایره هستند و تنها عدد طبیعی که وجود دارد و دایره بوده عدد طنز است... "

«سقای آب و ادب» حافظ نثر و زبان فارسی است
وی اضافه کرد: این اثر را مطالعه کرده و به اجزای بزرگ و کوچک تقسیم کردم و نام آن را اثرِ اثر نهادم چرا که با مطالعه این کتاب دریافتم که نوع نگارش سیدمهدی شجاعی تماشایی بوده است.
پوررضائیان ادامه داد:‌ در کتاب «سقای آب و ادب» نویسنده یک نوشتار تماشایی به مخاطب ارائه داده است یعنی این اثر را به گونه‌ای نمایش داده که احساس می‌کنیم نوشتار سینمایی و دیدنی است.
وی با بیان اینکه نویسنده «سقای آب و ادب» به نگارش مستندات پرداخته است، افزود: خالق این اثر در نوع نگارش به روش باورآوری حقیقت‌نویسی پرداخته است و به نوعی باورپذیری در این اثر مشاهده می‌شود.
این منتقد گفت: نویسنده با آوردن کلمه کوچک «یا» که یک کلمه اساسی نیست یک شک نمکی به وجود آورده که باورآوری است.
وی اضافه کرد: نویسنده این اثر با مهارت‌ها و زیرکی توانسته به نگارشی بپردازد که در آن به باورآفرینی پرداخته است. یعنی بدون فاصله و بدون جمله خطابی، حرفها گفته می‌شود و ناگهان همه باورهای دنیا به دل ما می‌‌ریزند. رضائیان با بیان اینکه نوشتن آگاهی‌بخش است که این نویسنده به آن توجه دارد، ادامه داد: نوشتن این اثر ادیبانه است و به نوعی دست‌ نیافتنی و به شکل دیگر باور نکردنی و زیباست و منظومه منثور این کتاب شعر نثر است.
وی با بیان اینکه کتاب «سقای آب و ادب» حافظ نثر و زبان فارسی است، بیان کرد: با چند بار مطالعه این کتاب متوجه شدم که در این اثر دایره‌های بسیاری شکل گرفته

	" در شرق به این گونه آثار قصه در قصه می‌گویند چرا که آنها جهان را حلقه‌ها و لایه‌هایی درون هم مشاهده می‌کنند تا همه آنها باز شده تا به واقعه و مرکزیت دست یابند... "

است.
وی اضافه کرد: صورت نوشتاری من متکی بر دایره است یعنی فرود در آسمان و ستاره‌ها دایره هستند و تنها عدد طبیعی که وجود دارد و دایره بوده عدد طنز است.
این منتقد گفت‌: در اینجا این سؤال مطرح است که چرا نویسنده این همه دایره باران و دایره افشانی در این اثر انجام می‌دهد چرا که روی حضرت ابوالفضل عباس (ع) دایره است.
وی اضافه کرد: برخی از جملات کتاب «سقای آب و ادب» دارای آرایه‌های ادبی بوده و تلمیح دارد یعنی کلمه حد زنان در این اثر کاملاً نشسته و تداعی ذهن نویسنده را به مخاطبان و مطالعه‌کنندگان این اثر نشان می‌دهد.
پوررضائیان ادامه داد: در این اثر نویسنده به واژگانی از جمله سزا و ناسزا پرداخته که آنها در هم آمیخته و کاملاً مؤدبانه است.
وی افزود: واژگانی همچون خضر، چشم، نوش و جرعه تداعی کلمه آب است یعنی چهار کلمه در این اثر استخدام شده‌اند که مخاطب به فکر آب بیفتد و اینها برای ضمیر روشن حضرت عباس (ع) جمع و به کار گرفته شده است.
این پژوهشگر با بیان اینکه بنده با بیان این سخنان نویسنده این اثر را ستایش نمی‌کنم بلکه بی‌طرفانه به نقد این اثر می‌پردازم، گفت: سیدمهدی شجاعی با کلمه خون می‌روبم به زبانی کاملاً مؤدبانه به خون حضرت عباس (ع) اشاره می‌کند و به نوعی با استفاده از این کلمه خودش را به غلط می‌اندازد.
* دژاکام: تمام اسناد درباره حضرت عباس (ع) در کتاب «سقای آب و ادب» وجود دارد
در ادامه این مراسم امیر دژاکام، بازیگر و کارگردان بیان داشت: در طول ۴ ساعت این اثر را مورد مطالعه قرار دادم و به نوعی این اثر را در ساحت‌های گوناگون از جمله ادبیات، روایات تاریخی، منطق ادبیات و آیین مورد بررسی و مطالعه قرار دادم.

	" این اثر به که اهل سنت هم پاسخ می‌دهد. معتقدم به میزان بسیاری خرافات و اوهام وارد این واقعه شده است. وقتی قهرمانانی وارد یک عرصه و واقعه می‌شوند که دارای یک نظم الهی هستند دیگر این واقعه نیازمند خرافات و اوهام نیست... "

وی اضافه کرد: این اثر در ساحت ادبی قصه در قصه است و می‌توان از امثال آن به ذکر مثنوی و طوطی‌نامه اشاره کرد.
دژاکام ادامه داد: در شرق به این گونه آثار قصه در قصه می‌گویند چرا که آنها جهان را حلقه‌ها و لایه‌هایی درون هم مشاهده می‌کنند تا همه آنها باز شده تا به واقعه و مرکزیت دست یابند.
وی در خصوص منظر تاریخی این اثر بیان کرد: آثار بسیاری را برای نگارش نمایشنامه مورد مطالعه قرار دادم برخی از آثار را درباره شخصیت‌های مختلف معصومین و به خصوص حضرت عباس (ع) مورد مطالعه قرار دادم که دارای ۴۰۰ صفحه بود اما نویسنده اثر دو ورق بیشتر درباره شخصیت این بزرگوار چیزی نوشته بود.
این کارگردان گفت:‌ باید گفت تمام و یا ۹۹ درصد اسناد و روایات درباره حضرت عباس (ع) در کتاب «سقای آب و ادب» وجود دارد و به نوعی در ساحت دین این اسناد و روایت وجود دارد و دین پاسخ به ایمان بشر است.
وی افزود: خردگرایی و آزادی در بخش «عباس فرشتگان» در کتاب «سقای آب و ادب» به وضوح مشاهده می‌شود.
دژاکام اضافه کرد: یکی از دلایل مهم پیمان و وفای عهده است اگر در زندگی هر شخصی این دو امر حذف شود امنیت باقی نخواهد ماند.
وی در خصوص آیین این اثر، بیان کرد: این اثر به که اهل سنت هم پاسخ می‌دهد. معتقدم به میزان بسیاری خرافات و اوهام وارد این واقعه شده است. وقتی قهرمانانی وارد یک عرصه و واقعه می‌شوند که دارای یک نظم الهی هستند دیگر این واقعه نیازمند خرافات و اوهام نیست.
وی عنوان کرد:‌ خواه ناخواه دچار معضل هستیم که برخی از اشخاص را تصویر و یا تصویر نکنیم. یعنی نمی‌توان در سینما ائمه را به تصویر کشید و بیشتر تصویرها و صحنه مختص به غیر قهرمانان بوده تا قهرمانان که باید علما درباره این امر تدابیری بیندیشند. به نوعی دیگر می‌خواهیم صفحه قهرمان را به تصویر بکشیم اما صفحه ما تماماً ضد قهرمان است.
دژاکام در پایان گفت: اگر بتوانیم از این اثر یک فیلم سینمایی، سریال و یا فیلم داستانی بسازیم اثر موفقی خواهد بود و معتقدم این اثر توانایی دارد که به یک نمایشنامه و یا فیلمنامه تبدیل شود.