اخبار داخلی فرهنگ و هنر بیاییم در معماری خانه هایمان از چوب استفاده کنیم

يكشنبه 9 آبان 1395

بیاییم در معماری خانه هایمان از چوب استفاده کنیم

چرا پنجره‌های خانه‌هايتان را از چوب نمی‌سازيد؟

هموطن آنلاین_سپیده نیکانلو_چرا پنجره‌های خانه‌هايتان را از چوب نمی‌سازيد؟ چرا فکر نمی‌کنيد که پنجره‌ها و درهای چوبی می‌تواند به خانه‌های شما، چهره‌ای شرقی‌تر و آرامش بخش‌تر و به شهرتان چهره زيباتر و مهربانتری بدهد؟
سال‌ها است که ديگر فراموش کرده‌ايم زمانی- نه خيلي دور، همين چهل، پنجاه سال پيش- همه درها و پنجره‌های خانه‌های مادران و مادربزرگ‌هايمان از چوب بوده است؛ با رنگ گرم قهوه‌ای.
عده زيادی گرانی چوب و دشواری رسيدگی‌های سالانه به آن را دليل اصلی اين کم ذوقی عمومی‌ می‌دانند؛ اما حقيقت اين است که در کنار اين دو عامل، عامل اصلي‌ای وجود دارد. اين که ما ذوق و ديد زيبايي‌شناسی خود را در مورد به‌کارگيری چوب در پنجره خانه‌هايمان، از دست داده‌ايم.
نوروز پژوم، چهل ساله، کارشناس صنايع چوب و سرپرست کارگاه نجاری شرکت «ست» که از اواسط دهه 60 در کار توليد و ساخت صنايع چوبی است و در معتبرترين شرکت‌های صنايع چوب ايران، چون «نف» و «ست» کار کرده است، در اين مصاحبه، می‌گويد: «چوب گران است و نگهداری از پنجره‌های چوبی، هزينه و وقت زيادی صرف می‌کند؛ اما حقيقت اين است که در تمام سال‌هايي که من برای خانواده‌های ثروتمند، لوازم چوبی ساخته‌ام، هيچکدام از آنان که از نظر مالی هم هيچ مضيقه‌ای نداشتند، اين ديد زيبايي‌شناسی را نداشتند که پنجره‌های خانه يا ويلايشان را از چوب بسازند!»
به نظر شما، علت اين‌که در سال‌های اخير مردم به ندرت از پنجره چوبی در خانه‌هايشان، استفاده می‌کنند چيست؟
در مورد اين‌که چرا در ايران، بخصوص در پنجاه سال اخير، در خانه‌ها از پنجره چوبی استفاده نمی‌شود و همين طور اين‌که چرا مردم بيشتر راغب هستند که از پنجره‌های فلزی استفاده کنند، چند دليل وجود دارد.
دو عامل اصلی از اين قرار است. اول اين‌که نگهداری پنجره چوبی دشوار است.
چرا؟
چون ويژگی چوب اين است که هرگاه در معرض مستقيم نور خورشيد يا باران و باد قرار بگيرد، به سرعت تخريب می‌شود. برای جلوگيری از تخريب، نگهداری سالانه ضروری است. اين نگهداری شامل رنگ کردن پنجره به طور مرتب، در هر سال است. رنگ‌ها هم چند نوع هستند. رنگ‌های پوششی که رنگ‌هايي هستند که رنگ اصلی چوب را می‌پوشانند و قيمت آنها متوسط است و رنگ‌های پوليستری، که رنگ‌های گران‌قيمتی هستند. در ضمن برای پنجره مشکل می‌شود از رنگ‌های پوليستری استفاده کرد چون بايد در حالت افقی اين نوع رنگ‌ها را پاشيد و اين به اين معنی است که بايد پنجره‌ها را سالی يک بار از قاب در آورد و در حالت افقی به آنها رنگ زد. طبيعي است که به اين ترتيب، رنگ کردن سالانه پنجره يا در چوبی که در معرض مستقيم نور و باد و باران است، هم هزينه‌بر است و هم زمان گير.
عامل دوم گرانی چوب است. پنجره و در چوبی منازل و ادارات از پنجره و در فلزی گرانتر است.
عامل سومی‌ هم هست و آن اين‌که مردم ذوق و ديد هنری خود را نسبت به استفاده از چوب در ساخت پنجره‌ها، از دست داده‌اند. من در طول سال‌هايي که در ساخت در، پنجره، کابينت و... چوبی بوده‌ام، در خانه‌های گران قيمت زيادی کار کرده‌ام. نمونه‌هايي داشته‌ايم که برای يک در چوبی تا چند میليون تومان هزينه کرده‌اند؛ اما حتی به ذهنشان نرسيده که از پنجره چوبی هم می‌شود استفاده کرد. امروزه تا 98 درصد مردم، برای خانه‌هايشان از در چوبی استفاده می‌کنند؛ اما می‌توانم بگويم که مصرف پنجره چوبی در ايران و بخصوص در شهر‌های بزرگ، زير يک در صد است.
پس چرا ما در کشورهای خارجی می‌بينيم که استفاده از پنجره‌های چوبی در آنجا، رواج زيادی دارد؟
اين قضيه را هم می‌توان در فرهنگ آن مردم ديد که خواهان زيبايي هستند و دشواری‌های آن را به جان می‌خرند. در ضمن در شهرهای آنجا خانه‌های ويلايي زياد است و در اين خانه‌ها از پنجره چوبی استفاده می‌شود.
علت اين‌که استفاده از در چوبی در ايران رواج دارد، چيست؟
اين موضوع بر می‌گردد به همان عوامل. يعنی اين‌که درهای چوبی در داخل خانه‌ها استفاده می‌شوند و در معرض هوای مستقيم نيستند و کمتر تخريب می‌شوند و دوم اين‌که فرهنگ استفاده از درچوبی رواج يافته است. به‌جز اين ويژگی مهم چوب اين است که هوای گرم و سرد را در خود نگه می‌دارد و هوای سرد يا گرم را از خود عبور نمی‌دهد.
ولی به هر حال، در چوبی هم گران در می‌آيد.
تنوع قيمت در چوبی بالا است. درهای ارزان تا درهای گران و خيلي گران وجود دارد.
درهای ارزان را

	" خريد و فروش چوب، تبديل به يک تجارت شده. من شاهدم که انبار انبار الوار مازاد بازار نگهداری می‌شود تا بلکه در فصل يا سال بعد، گران شود. همه اينها باعث می‌شود که چوب کم و قيمت آن بالا برود... "

موريانه می‌خورد؟
نه. اصولا به هيچ عنوان چوب را در مناطق خشک مثل تهران، موريانه نمی‌خورد. فقط در مناطق مرطوب مثل شمال ايران، درها و کلا وسايل چوبی را موريانه می‌خورد که در اينگونه مناطق مرطوب، بخصوص در سال‌های اخير، از نراد روسی، استفاده می‌کنند که به هيچوجه، موريانه نمی‌زند و مقاومت زيادی هم دارد.
برای ساخت پنجره، از چه چوب‌هايي استفاده می‌شود؟
همان‌طور که گفتم در مناطق مرطوب، ‌چوب روسی و در مناطق خشک مثل تهران، هر نوع چوبی. بستگی به سليقه و پول صاحبان آنها دارد.
بعضی‌ها می‌گويند که چوب پنجره بعد از مدتی تاب بر می‌دارد.
بستگی به شرکت‌هايي دارد که چوب در آنها خشک می‌شود. در شرکت‌های معتبری که من هم اکنون در يکي از آنها کار می‌کنم، چوب در شرايط ويژه‌ای خشک می‌شود که تحت هيچ عنوانی، تاب بر نمی‌دارد و ترک هم نمی‌خورد. چوب در دمای 85 تا 90 درجه به مدت يک ماه حرارت می‌بيند. در اين نوع سالن‌ها بادگرم به همراه رطوبت در فضا پخش می‌شود تا به چوب شوک وارد نشود و ترک بردارد يا يک دفعه خشک شود. هر وقت چوب در اين شرايط استاندارد خشک شود، هيچوقت دچار مشکل نمی‌شود.
استفاده از در و پنجره چوبی، چه فوايدی دارد؟
فوايد زيادی دارد. اولا چوب عايق بسيار عالی‌ای است و به هيچوجه سرما و گرما را نه وارد می‌کند و نه خارج. شما در همين روزها به پنجره خانه تان دست بزنيد. آنقدر سرد و يخ است که نمی‌توانيد، به مدت چند دقيقه دستتان را رويش نگه داريد؛ اما چوب اصلا اين طور نيست. دوم اين‌که، چوب سبک وزن است و اين در ساخت و ساز ساختمان، خيلي مفيد و مهم است در حالی که فلز بسيار سنگين است. از نظر زيبايي هم چوب با هيچ مصنوع ديگري قابل مقايسه نيست. چوب واقعا زيبا است و من که حدود 20 سال است در کار چوب هستم، هنوز گاهی از نقش‌ها و رنگ‌های چوب، شگفت‌زده می‌شوم. هر درخت، نقش و گره خاص خودش را دارد.
سوم اين‌که، چوب را به هر فرمی‌ می‌توان در آورد و با هر ابزاری می‌توان به آن نقش داد و طرح‌های زيبا در آن ايجاد کرد. آهن به نسبت چوب، انعطاف‌پذيری و طرح‌پذيری کمتری دارد.
چهارم و به نظر من از همه مهمتر اين‌که چوب، رنگ و نقش آن، به طور کلی به بيننده احساس آرامش و امنيت می‌دهد. ضمن اين‌که چوب با لوازم خانگی مثل مبلمان، ميز و صندلی که معمولا از همين جنس هستند، همخوانی زيبايي ايجاد می‌کند. هيچکس نمی‌تواند انکار کند که چوب چقدر می‌تواند احساس آرامش بدهد. من فکر می‌کنم که اصلا ذوق زيبايي‌شناسی افراد را پرورش می‌دهد. علتش را نمی‌دانم. شايد چون چوب، عنصر زنده‌ای است و از طبيعت است و ما خود نيز از طبيعت هستيم، می‌تواند اين تاثير عميق را روی ما بگذارد.
چرا چوب در ايران، اينقدر گران تمام می‌شود؟
من آن چيزهايي را که خودم در طول اين سال‌ها شاهدش بودم، ذکر می‌کنم و نمی‌دانم آيا دلايل ديگری هم دارد يا نه.
در 30 سال گذشته، هر چه چوب و درخت و جنگل بوده، از بين رفته است. به حدی که خود مسئولان اعلام می‌کنند که جنگل‌های کنونی شمال ايران، کمتر از يک سوم همين جنگل‌ها در پيش از انقلاب است؛ يعنی هر چه درخت بوده، قطع کرده‌اند بی‌آن‌که به جای آن درختی بکارند. من خودم، متولد مازندران هستم و شاهد اين قضيه بوده‌ام که درختچه‌هايي که به جای درخت‌های تاريخي آنجا کاشته‌اند، يا اصلا از نوعی نبوده که متناسب با بافت منطقه باشد يا اين‌که آنقدر رسيدگی نشده که پس از 2 سال خشک شده‌اند. قاچاق چوب و واسطه‌ها و دلالان چوب، زياد هستند و همه اينها باعث می‌شود که يک الوار تا به تهران برسد، چندبار تغيير قيمت بدهد.
خريد و فروش چوب، تبديل به يک تجارت شده. من شاهدم که انبار انبار الوار مازاد بازار نگهداری می‌شود تا بلکه در فصل يا سال بعد، گران شود. همه اينها باعث می‌شود که چوب کم و قيمت آن بالا برود.
من به خاطر دارم که در قديم حرفه درودگری يا نجاری در هر شهرستانی، فعال بود؛ اما می‌بينيم که در بسياری از شهرستان‌ها اين صنف ديگر وجود ندارد یا در حد و اندازه بسيار کوچک و ضعيف وجود دارد.
در شهرهای شمالی هم استفاده از پنجره‌های چوبی که زمانی در اين مناطق رواج داشت، کم شده است. مسئله گرانی چوب تا حدودی در اين مناطق کمتر است. موضوع رسيدگی به آن که اگر بوده، از قديم بوده.
شايد بشود گفت که اگر قديم در اين مناطق از پنجره چوبی استفاده می‌کردند، به خاطر ارزانتر بودن است و شايد هم به خاطر اين‌که ديگر سال‌ها است که در اين مناطق مد شده است که از پنجره‌های آلمينيومی‌ و فلزی استفاده شود و مردم ديگر از ياد برده‌اند که زمانی نه خيلي دور، همه خانه‌ها، پنجره چوبی داشت. البته «نگهداری» هم موضوعی است که هميشه به عنوان نقطه ضعف چوب می‌توان ياد کرد. در قديم همه خانه‌ها ويلايي بود و هر خانه چند پنجره بيشتر نداشت؛ اما امروز با وجود آپارتمان و برج ديگر نمی‌شود به‌ راحتی از پنجره چوبی حرف زد. هر چند که خوب است همين جا بگويم که يک برج‌ساز خوش سليقه در منطقه جردن، تمام پنجره‌ها را چوبی ساخته است. اين برج به‌خاطر همين پنجره‌ها، منظره فوق‌العاده‌ای در محله ايجاد کرده است. باز هم می‌گويم که هيچ نوع پنجره‌ای از نظر زيبايي و احساس آرامش و امنيت، مانند پنجره چوبی نيست.
به نظر شما هيچ راهی برای اين‌که مردم دوباره با استفاده از پنجره‌های چوبی، منظره و چشم‌انداز زيباتری به شهر و خانه‌های خود ببخشند، وجود ندارد؟
به نظر من تنها راه آن فرهنگسازی است. به قول شما، چرا در کشورهای اروپايي که مسئله گرانی و نگهداری هم در آنجا وجود دارد،

	" چوب عايق بسيار عالی‌ای است و به هيچوجه سرما و گرما را نه وارد می‌کند و نه خارج. شما در همين روزها به پنجره خانه تان دست بزنيد. آنقدر سرد و يخ است که نمی‌توانيد، به مدت چند دقيقه دستتان را رويش نگه داريد؛ اما چوب اصلا اين طور نيست. دوم اين‌که، چوب سبک وزن است و اين در ساخت و ساز ساختمان، خيلي مفيد و مهم است در حالی که فلز بسيار سنگين است.... "

از پنجره چوبی، بيشتر استفاده می‌شود؟ آنها زيبايي را دوست دارند و به آن اهميت می‌دهند و حاضرند که به خاطر آن از پول و وقت خود، صرف کنند؛ اما ما نه. من در خانه‌های زيادی کار کردم که به خاطر يک در مبلغ چند میليون تومان پرداخته‌اند؛ اما اصلا به ذهنشان نرسيده که از پنجره چوبی استفاده کنند، تا هم اين پنجره در هماهنگی با ديگر لوازم چوبی خانه، جلوه بهتری به درون خانه بدهد، هم منظره خانه از بيرون، زيبا و آرامش بخش بشود.
چیدمان اتاق نشیمن
به دلیل اینکه اتاق نشیمن و چیدمان آن نقش مهمی در زیبایی دکوراسیون خانه دارد، نخستین توصیه ما به شما این است که سبكی را برای اتاق نشیمن خود انتخاب كنید که با روحیه‌تان سازگاری داشته باشد و حس خوبی را به شما القا کند. به عنوان نخستین قدم هنگام جابجایی مبلمان آن را بلند کرده و سپس جابجا کنید، زیرا که کشیدن صندلی ها و کاناپه روی زمین آسیب فراوانی به وسایل شما خواهد زد.
اگر صندلی‌ها دسته دار هستند، حواستان باشد که از دسته ها برای جابجایی استفاده نکنید، زیرا دسته ها قطعاتی را شامل می شوند که توسط چسب یا میخ های ریز به صندلی متصل شده‌اند و این احتمال وجود دارد که دچار شکستی شوند.
بنابراین باید از سطح زیرین برای جابجایی آنها کمک بگیرید. اما درباره جابجا کردن مبل‌ها و انتقال آنها به فضای دیگر نیز باید گفت اگر میزی دارید که روی آن بلند می شود، ابتدا آن را از دو طرف بلند کنید به نحوی که عمود بر زمین باشد، این کار هم جابجایی آن را آسان‌تر می کند و هم احتمال زده دار شدن یا شکستن را به میزان زیادی کاهش می دهد. تا به اینجا صندلی ها و میزها به طرز صحیح جابجا شدند. اگر در اتاق نشیمن خود میزی با کشو یا قفسه نیز دارید، یادتان باشد که درهایشان را قفل کنید یا با چسب از محکم بسته شدن آنها مطمئن شوید، سپس آنها را جابجا کنید.
تزیین دکوراسیون اتاق نشیمن مناسب علاقمندان به طراحی لوکس
اگر می خواهید محیطی فاخر و باشکوه در طراحی داخلی منزلتان بوجود بیاورید تزیین دکوراسیون اتاق نشیمن بهترین گزینه خواهد بود زیرا نشیمن پر رفت و آمدترین مکان خانه است. چه شما علاقمند به داشتن محاوره ای طولانی و تماشای تلویزیون در محیطی لوکس باشید یا تنها می خواهید از خواندن کتاب ها و مجلات مورد علاقتان در محیطی راحت و دلباز لذت ببرید اتاق نشیمن بهترین مکان برای اینگونه فعالیت ها خواهد بود. وجود نور فراوان، مبلمان برای نشستن و دراز کشیدن، رنگ های گرم، همگی از ویژگی های مهمی هستند که در طراحی یک دکوراسیون اتاق نشیمن با سبک طراحی مشخص و با هویت، لازم و ضروری است.
یک اتاق نشیمن برای اینکه راحت، زیبا و مطابق مد روز باشد نیازی به فضای وسیع و بزرگ ندارد. اگر فضای کوچکی در اختیار دارید مهم ترین عامل برای دلباز و جادار نشان دادن محیط نشیمن استفاده صحیح از پوشش پنجره های این مکان و مبلمان مناسب فضاهای کوچک است. استفاده پارچه های آستر دوزی شده با رنگ روشن مانند سفید و کرم بعنوان پرده پنجره بهترین گزینه برای چنین مکان هایی است. در کنار پرده های آستری، قرار دادن مبلمان راحتی شیک و لوکس با حجم کمتر و اندازه باریک تر چیدمان اتاق نشیمن را تا حد زیادی کامل و لوکس نشان می دهد. سعی کنید در محیط های کوچک حتی الامکان از پوشاندن کامل خانه حداقل در این مکان خود داری کنید. اگر از کفپوشی سرامیکی بهره می برید پهن کردن قالیچه ای در مرکز چیدمان ایده آل خواهد بود.
استفاده از چوب طبیعی در اتاق نشیمن گرمای مورد نیاز این مکان برای لذت بردن از حضور در چنین مکانی را به طور کامل فراهم می کند. اگر فضای بزرگی در اختیار دارید فرصتی بسیار مناسب برای استفاده از رنگ های تیره در اختیار شما خواهد بود. رنگ های تیره تاثیر بسیار زیادی در شیک نشان دادن دکوراسیون اتاق نشیمن ایفا می کنند. استفاده از کفپوش های چوبی تیره یا رنگ سیاه و خاکستری پر رنگ در دیوارها و ترکیب آن با مبلمانی با همین تم رنگی ولی اندکی روشن تر، نمای بسیار شیک و لوکسی در اتاق نشیمن بوجود می آورد.
چه لوسترهایی خریداری کنید؟
همانطور که می دانید نور مهمترین اصل برای داشتن خانه ای زیباست، بر این اساس شما می‌توانید با نورپردازی محیط شاد و متنوع داشته باشید. چراغ ها یا به قولی لوسترها یکی از اصلی ترین منابع نور در محوطه داخلی فضای خانه هستند، بنابراین باید در خریداری آنها به چند نکته توجه کنید. اینکه محوطه ای که قرار است نور برای آن استفاده شود به اندازه خود منبع نور اهمیت دارد. لوسترها یکی از تجهیزاتی به شمار می روند که می توانند نورپردازی خانه را چشم نوازتر و جذاب تر کنند. اگر مایل هستید که فضایی با شکوه در خانه خود داشته باشید پیشنهاد می کنیم، لوسترهایی خریداری کنید که ترکیب رنگ آنها سیاه و سفید است.
تعداد شاخه های لوستر را بشمارید، زیرا آنها میزان نور و روشنایی اتاق شما را تعیین می کنند، ضمن اینکه در هنگام خرید به میزان برقی که مصرف خواهد شد نیز فکر کنید. دیگر اینکه لوسترهای بزرگ که شاخه های آنها کم است چندان زیبا به نظر نمی رسند، پس در هنگام خرید به این اصل هم توجه کنید. برای خرید ارتفاع سقف اتاق تان را در نظر داشته باشید، اگر سقف کوتاهی دارید، به هیچ وجه خریدن لوسترهایی که به صورت آویز هستند، منبع نور مناسب و زیبایی برای شما نخواهند بود. لوستر های استوانه ای می توانند حس خوبی را به شما القا کنند پس روی این گزینه هم فکر کنید.
در باره شاخه‌ها و نحوه قرارگیری آنها نیز ابتدا ببینید بیشتر مایل هستید کدام قسمت های اتاق تان نور بیشتری داشته باشند، سقف یا دیوارها یا ... . این کار مشخص می کند که شاخه های لوستر خوابیده، سربالا یا سرپایین باشند. اگر مایل هستید چراغ ها حباب دار باشند، فراموش نکنید که نقش زیادی در تابش مستقیم یا غیرمستقیم نور و میزان آن دارد.
علاوه بر این حباب هایی را انتخاب کنید که شکل معمول‌تر و استانداردتری داشته باشند، تا اگر به هر دلیلی آسیب دیدند و شکستند، بتوانید مشابه آنها را از بازار تهیه کنید و این کار شما را به درد سر نیندازد. پیشنهاد دیگر این است که لوسترهایی را تهیه کنید که طراحی آنها کمتر به شکل مارپیچ باشد، زیرا منابع مغناطیسی به راحتی گرد و خاک را به خود جذب می کنند و این کارشما را به زحمت خواهد انداخت. همچنین در خرید این وسیله روشنایی بهتر است از رنگ ها و مدل های متداول استفاده کنید تا در صورت تغییر چیدمان وسایل اتاق مجبور به خرید لوستر های جدید و هزینه کردن دوباره برای این کار نباشید.