اخبار خارجی فرهنگ و هنر به بهانه روز بزرگداشت خیام

دوشنبه 28 ارديبهشت 1405

به بهانه روز بزرگداشت خیام

28 اردیبهشت، در تقویم رسمی کشور، روز بزرگداشت خیام نام گذاری شده است . این روز فرصتی ارزشمند برای یادآوری نقش این حکیم ایرانی در تاریخ ایران و جهان است .

روز بزرگداشت خیام، نه تنها یادآور زادروز خیام، این حکیم بزرگ ایرانی است، بلکه بهانه ای است برای اندیشیدن درباره مفاهیم زمان، هستی و اشعاری که خیام با آنها جاودانه شده است . به هر حال باید گفت، نام گذاری یک روز به نام خیام در تقویم رسمی کشور، تاکید بر جایگاه برجسته ایران و ایرانی در پیشرفت دانش جهانی و به ویژه در حوزه هایی چون ریاضیات، ستاره شنااسی و ادبیات به حساب می آید . درباره خیام غیاث‌الدین ابوالفتح عمر بن ابراهیم خیام نیشابوری، در سال ۴۲۷ هجری شمسی ، در نیشابور، شهری که در آن دوره، یکی از مراکز علمی، فرهنگی، اقتصادی و نابغه پرور مهم ایران بود، به دنیا آمد. خیام، در جوانی در علومی چون فقه، فلسفه، پزشکی، ریاضیات، نجوم، موسیقی و ادب سرآمد شد و از نخستین افرادی شد که معادلات درجه سه را به شکل هندسی حل کرد . کتاب «رساله فی شرح ما نجوم واشکل من مصادرات کتاب اقلیدس»، از آثار ماندگار او در حوزه هندسه است . خیام در حوزه ریاضیات و هندسه مشهور شد، اما او بسیاری از اندیشه های عمیق خود را در حوزه های شعر و فلسفه هم بیان کرده است . رباعیات خیام خیام در حوزه شعر، در بخش اشعار رباعی سرآمد است، رباعیات او فقط اشعار عاشقانه و یا توصیف طبیعت نیست، بلکه بسیاری از آنها عمیق ترین گزاره های فلسفی و پرسش های انسانی را مطرح می کنند و از دغدغه های هستی، زندگی، مرگ، اختیار، بخت و سرنوشت نیز می گویند . بر چرخ فلک هیچ کسی چیر نشد وز خوردن آدمی زمین سیر نشد و یا از آمدنم نبود گردون را سود وز رفتن من جاه و جلالش نفزود اندیشه جهانی خیام شهرت و اندیشه خیام، تنها به مرزهای ایران محدود نمانده، بلکه از زمانه او تا کنون اندیشه او در ادبیات، فلسفه، ریاضیات، نجوم، موسیقی و حتی سینمای جهان هم بازتاب داشته است و رباعیات او همراه با ترجمه ، شکوه اندیشه های شرقی را در دنیا نمایانده است . و امروز علاوه بر اینکه حفره ای در ماه و یا سیارکی در منظومه شمسی بلکه بسیاری از خیابان ها، مدارس و دانشگاه ها در سراسر جهان به نام حکیم عمر خیام نام گذاری شده است . آرامگاه خیام در نیشابور، که طرحی ایستاده از وی و با استفاده از فلز و میناکاری ساخته شده است، امروز نمادی از الگوی اندیشیدن آزاد و مستقل در ایران است و امروز، 28 اردیبهشت، فرصتی مهم برای پی بردن به اصالت اندیشه ایرانی است .