اخبار داخلی فرهنگ و هنر آدرس فرهنگي را جدي بگيريم

برنا , شنبه 27 بهمن 1386

آدرس فرهنگي را جدي بگيريم

رابطه سبک زندگي و باورها ي افراد يک رابطه دو طرفه است ،به اين معني که از يکي مي توان به ديگري پي برد، سبک زندگي هر فردي نشان دهنده باورها و اعتقادات آن فرد است و بالعکس.

هنرمندان و ورزشکاران کانون بيشترين توجه هادر ميان مردم هستند ،وقتي بسياري از اين افراد سبک زندگي(life style) مطابق با باورهاي بومي کشور ندارند و رسانه ها هر روز بيشتر از ديروز بر تبليغات اين افراد همت گمارده اند، هدايت جوانان به طرف سبک زندگي بومي بيهوده خواهد بود.
بر کسي پوشيده نيست که دو طيف از افراد در فرهنگ توده ها،کانون بيشترين توجه ها هستند، يک دسته از هنرمندان ،که شامل بازيگران سينما ، تلويزيون و خوانندگان موسيقي مي شود ، دسته اي هم ورزشکاران، به ويژه فوتباليست ها را در بر مي گيرد، اين دو طيف از افراد به عنوان گروه هاي مرجع و نقطه ي کانوني توجه توده ها، مطرح هستند .
يکي از شاخصه هاي فرهنگ توده ها، شور،هيجان و احساسات است،فرهنگ توده اي يعني آن چيزي که از يک استاد دانشگاه که متعلق به سطح فرهنگ خواص است (به شرط آن که توليد علمي داشته باشد) ،تا يک نفر عامي را در برمي گيرد . مثال بارز اين قضيه ، فوتبال است، که احساسات و هيجان ها را برمي انگيزد و کانون توجه همه افراد است.
وقتي يک هنرپيشه، خواننده يا فوتبالست ،مرکز توجه افراد جامعه قرارمي گيرد، به خودي خود بسياري از نکات شخصيتي وي براي مردم مهم و جالب مي شود و مردم آن را دنبال مي کنند و همه نگاه ها به کمک رسانه ها به وي معطوف مي گردد ،جايزه و تعريف و تمجيد از همه طرف به سوي آن فرد سرازيرمي شود و انواع نشان هاي لياقت و مدال ها ي مختلف شجاعت از طرف افراد صاحب منسب به اين فرد اهداء مي شود،اين فعاليت ها به چه نتيجه اي مي رسد و يعني چه؟ يعني آدرس فرهنگي دادن ، آن هم آدرسي در سطح کلان ،چون آدرس را که فقط بر روي پاکت نامه نمي نويسند، بلکه مي توان آن را از طريق رسانه هاي جمعي به وسعت ميليون ها نفر بدون استفاده از پاکت نامه پست کرد ، که چه؟ يعني اينکه ،اي مردم ! به ويژه جوانان که بيش از هر قشري تحت تاثير هيجان ها هستيد ،اگر مي خواهيد معروف شويد، پول دار شويد، نشان بگيريد و همه توجه ها به سوي شما جلب شود، بايد اين گونه شويد، يا هنرپيشه از نوع خواننده و بازيگر سينما ، يا ورزشکار فوتباليست.
البته بايد در نظر داشت که از بعضي از اين افراد هم در برنامه هاي سياسي و حزبي به عنوان ابزاري براي جلب رضايت مردم استفاده مي شود. چندي پيش رسانه هاي آمريکايي در باره نقش گروه هاي مرجع در زندگي مردم ،نوشتند: ميزان بارداري در آمريکا که در چند ده سال اخير به پايين ترين سطح رسيده بود ،ناگهان رشد قابل توجه اي پيدا کرده و به ميزان بارداري در دهه هفتاد رسيده است . تحقيقات بر روي اين رشد به اين نتيجه منجر شد که هم اکنون بارداري در آمريکا مد شده ، چرا مد شده؟ به اين دليل که بسياري از هنر پيشگان سينمايي هاليوود و خوانندگان مشهور، باردار شده اند و عکس برهنه و باردار آنها بر روي بسياري از مجلات چاپ شده است.
اين يعني آدرس فرهنگي دادن به توده ها و به دست گيري فرهنگ توده اي ، يعني اگر گروه مرجع توده ها ،که هنرپيشه ، خواننده و ورزشکار را بتواني به قول معروف به سر خط بياوري، به طور اتوماتيک افراد از سبک زندگي(life style)آن پيروي مي کنند.
در توضيح سبک زندگي بايد گفت ، اين موضوع بسياري از موارد را در زندگي يک فرد در بر گيرد،مانند نحوه ازدواج، پوشش، کسب درآمد، آداب معاشرت و.....مجموع همه اينها سبک زندگي است، که ريشه در باورها ،اعتقادات و عرفيات افراد دارد و در هر فردي متفاوت است.
رابطه سبک زندگي و باورها ي افراد يک رابطه دو طرفه است ،به اين معني که از يکي مي توان به ديگري پي برد، سبک زندگي هر فردي نشان دهنده باورها و اعتقادات آن فرد است و بالعکس.
حال اگر هرکدام از گروه هاي مرجع در يک جامعه سبک زندگي خاصي داشته باشند مي توانند افراد را به هر سو که بخواهند سوق دهند.
اين موضوع فقط در ديگر کشورها صادق نيست ؛بلکه در کشور ما هم صادق است ولي نه بشدت ديگر کشورها .
اگر نگاهي به ابعاد مختلف سبک زندگي گروه هاي مرجع توده ها در کشور خودمان بيندازيم ، ،مانند آن سبک زندگي که هنرپيشه ها ،خواننده ها و ورزشکاران دنبال مي کنند، آشکارا سبک متضاد زندگي آنان با سبک زندگي بومي(اسلامي –ايراني) کشورمان مشخص مي شود.
اين تضاد به سادگي از تطبيق مصاديق سبک زندگي اسلامي ايراني ،با مصاديق سبک زندگي گروه هاي مرجع توده ها قابل بررسي است.
براي مثال، ازدواج در اسلام را در نظر بگيريد، با تمامي زوايا، يعني ازدواج زود هنگام ، دوري از تجمل گرايي و ديگر مواردي که در اسلام به آن توصيه شده است ، يا موضوعي مانند نحوه معاشرت افراد با يکديگر، که شامل ارتباطات خانوادگي ، نداشتن ارتباطات غير ضروري با نامحرم وبسياري از مواردي که در اسلام به عنوان منکر مطرح است، اکنون اين سئوال پيش مي آيد که آيا گروه هاي مرجع در کشورما، به مصاديق فوق که يکي از صدها مصاديق سبک زندگي ايراني اسلامي است، توجه دارند تا مردم کشورمان به ويژه جوانان اين موارد را رعايت کنند يا خير؟آيا زنان بازيگر سينما و تلويزيون در کشورمان حجابشان را به درستي رعايت مي کنند؟ سن ازدواج در ميان آنان چند سال است؟ يا اصلاً ازدواج نمي کنند؟آيا ورزشکاران معروف ما به دور از تجمل گرايي ازدواج مي کنند؟ در چند سالگي ازدواج مي کنند؟ معاشرتشان با ديگران چگونه است؟اين سئوالات و صدها سئوال با جواب و بي جواب ديگرهمه گي نوعي انحراف از سبک زندگي بومي را از سوي گروه هاي مرجع به ذهن ها تحميل مي کند.
اين انحراف بارز گروه هاي مرجع توده ها از سبک زندگي بومي کشورمان، پيامدي جز انحراف توده ها از سبک زندگي بومي نخواهد داشت، گروه هاي مرجع اي که به واسطه رسانه هاي جمعي و صاحب منسبان، براي توده ها به شکل الگو تعريف شده اند وهيجان و احساساتي که اين افراد به واسطه فعاليت خود به مردم القاء مي کنند، علتي ثانوي بر پيروي توده ها ازاين افراد خواهد بود و تا وقتي اين افراد به سبک زندگي بومي بي توجه باشند ، ديگر فعاليت ها براي هدايت مردم به ويژه جوانان به اين سمت بيهوده خواهد بود.